11 Φεβρουαρίου – Ημέρα Γυναικών στην Επιστήμη

Η 11 Φεβρουαρίου έχει μετατραπεί σε παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τη γυναικεία συμμετοχή στην επιστήμη, φωτίζοντας γιατί η ισότητα στα STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) δεν είναι απλώς ένας στόχος αλλά ανάγκη για τη μελλοντική πρόοδο.

Η ημέρα αυτή θεσπίστηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 2015, με στόχο να προωθήσει την πλήρη και ισότιμη πρόσβαση και συμμετοχή των γυναικών και κοριτσιών στην επιστήμη και την τεχνολογία – πρόσβαση που παραμένει άνιση παρά την πρόοδο.

Κάθε χρόνο, φορείς όπως η UNESCO και το UN‑Women διοργανώνουν εκδηλώσεις, webinars και συζητήσεις για να αναδείξουν τη συμβολή των γυναικών στους τομείς της έρευνας και της τεχνολογίας, αλλά και για να εμπνεύσουν νεότερες γενιές να μπουν σε καριέρες STEM.

Η 11η Φεβρουαρίου δεν είναι μια ημερομηνία για να περάσει στα ψιλά. Είναι η Διεθνής Ημέρα Γυναικών και Κοριτσιών στην Επιστήμη, θεσμοθετημένη από τον ΟΗΕ, και υπάρχει για έναν απλό λόγο: γιατί ακόμη χρειάζεται.

Γιατί, όσο κι αν μας αρέσει να λέμε ότι «προχωρήσαμε», η επιστήμη – από τα εργαστήρια μέχρι τις τεχνολογικές εταιρείες – παραμένει σε μεγάλο βαθμό ένας χώρος όπου οι γυναίκες πρέπει να αποδεικνύουν διπλά την αξία τους. Όχι επειδή υστερούν. Αλλά επειδή έτσι έμαθε το σύστημα.

Δεν λείπουν τα μυαλά. Λείπουν οι ευκαιρίες.

Οι γυναίκες επιστήμονες υπήρχαν πάντα. Απλώς για δεκαετίες:

• δεν υπέγραφαν έρευνες,
• δεν έπαιρναν χρηματοδότηση,
• δεν εμφανίζονταν στα εξώφυλλα,
• δεν γίνονταν πρότυπα.

Και κάπως έτσι, τα κορίτσια μεγάλωναν πιστεύοντας ότι «η επιστήμη δεν είναι για μένα». Όχι επειδή δεν μπορούσαν, αλλά επειδή δεν έβλεπαν τον εαυτό τους πουθενά.

Η επιστήμη χρειάζεται περισσότερες φωνές – όχι ίδιες φωνές

Η έρευνα δείχνει κάτι απλό και ενοχλητικό:
όταν οι ομάδες είναι ομοιογενείς, οι ιδέες φτωχαίνουν.
Όταν όμως συνυπάρχουν διαφορετικές εμπειρίες, φύλα και οπτικές, τότε η επιστήμη προχωράει πιο γρήγορα και πιο ανθρώπινα.

Δεν είναι θέμα «πολιτικής ορθότητας».
Είναι θέμα ποιότητας.

Και σήμερα;

Σήμερα βλέπουμε περισσότερες γυναίκες:

• στην τεχνητή νοημοσύνη,
• στη βιοϊατρική,
• στη φυσική,
• στη μηχανική,
• στην έρευνα δεδομένων.

Αλλά ακόμη:

• αμείβονται λιγότερο,
• εκπροσωπούνται λιγότερο σε θέσεις ευθύνης,
• ακούγονται λιγότερο.

Κι εδώ ακριβώς κολλάει η 11η Φεβρουαρίου. Όχι σαν γιορτή με λουλούδια, αλλά σαν υπενθύμιση ότι η επιστήμη δεν μπορεί να είναι πλήρης όταν αφήνει έξω τον μισό κόσμο.

Το ζητούμενο δεν είναι να “χωρέσουν”

Το ζητούμενο είναι να ανήκουν.
Χωρίς αστερίσκους. Χωρίς “για γυναίκα καλή είναι”. Χωρίς εξηγήσεις.

Γιατί όταν ένα κορίτσι βλέπει ότι μπορεί να γίνει επιστήμονας χωρίς να απολογείται, τότε κερδίζουμε όλοι.

Και ναι – αυτή είναι μια μέρα για να το θυμόμαστε.
Αλλά η πραγματική δουλειά γίνεται τις υπόλοιπες 364.