Ιόλη Ξιφαρά: «Στο Μουσείο μένουν οι φίλοι μου» από σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Η σύγχρονη ζωγραφική συναντά την αρχαιότητα από σήμερα, Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Η Ιόλη Ξιφαρά παρουσιάζει στο Καφέ του Μουσείου την ατομική της έκθεση «Στο Μουσείο μένουν οι φίλοι μου», μια δουλειά που γεννήθηκε από τη μακρόχρονη σχέση της με τον χώρο, τα αρχαία εκθέματα και τη μαθητεία της δίπλα στον Αλέκο Φασιανό, στον οποίο και αφιερώνεται η έκθεση.

Τα εγκαίνια πραγματοποιούνται σήμερα από τις 17:00 έως τις 19:00, ενώ η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως και τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου. Την επιμέλεια και οργάνωση έχει η Αιμιλία Κουγιά. Η είσοδος στο Καφέ του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου είναι ελεύθερη, χωρίς να απαιτείται εισιτήριο για τις συλλογές του μουσείου.

Όταν η καθημερινότητα γίνεται μύθος

Η αφετηρία της έκθεσης βρίσκεται σε μια ιδέα που διατρέχει τη δουλειά της Ξιφαρά: ότι ο μύθος δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Μπορεί να κρύβεται στις εικόνες της πόλης, στα πρόσωπα που συναντάμε στον δρόμο, στα ζώα, στα χρώματα και στις μικρές σκηνές της καθημερινότητας. Η ίδια περιγράφει το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ως σταθερή πηγή έμπνευσης και μελέτης ήδη από τα φοιτητικά της χρόνια, όταν ζούσε στη γειτονιά και τα εργαστήρια της Σχολής Καλών Τεχνών βρίσκονταν στο Πολυτεχνείο.

Καθοριστική υπήρξε η σχέση της με τον Αλέκο Φασιανό, δίπλα στον οποίο μαθήτευσε για χρόνια. Η Ξιφαρά θυμάται ένα χαρακτηριστικό περιστατικό: μέσα στην αθηναϊκή κίνηση, ο Φασιανός παρατήρησε δύο μεταφορείς που στέκονταν στη σκοτεινή καρότσα ενός φορτηγού και τους είδε σαν «ζωντανά αγάλματα». Αυτή η ματιά —η ικανότητα να αναγνωρίζεις το διαχρονικό μέσα στο απολύτως καθημερινό— βρίσκεται στον πυρήνα της νέας έκθεσης.

Από τα αρχαία αγγεία στις σύγχρονες μορφές

Τα έργα δεν επιχειρούν να αντιγράψουν τα εκθέματα ούτε να λειτουργήσουν ως ακαδημαϊκές σπουδές της αρχαιότητας. Αντίθετα, η ζωγράφος αντλεί στοιχεία από τεχνοτροπίες, μορφές και χρωματικές μνήμες του Μουσείου και τα συνδέει με εικόνες του σήμερα. Στη δική της αφήγηση, στον δρόμο μπορεί κανείς να συναντήσει σύγχρονες «Περσεφόνες» και «φιλοσόφους», ενώ ακόμη και τα χρώματα των μελανόμορφων αγγείων μετατρέπονται σε αφορμή για νέα έργα.

Ανάμεσα στα επαναλαμβανόμενα μοτίβα της βρίσκονται και τα μικρά σπουργίτια που παρατηρεί στους κήπους των μουσείων. Έτσι, η αρχαιότητα δεν αντιμετωπίζεται σαν ακίνητη εικόνα πίσω από μια προθήκη, αλλά σαν ζωντανό υλικό που εξακολουθεί να συνομιλεί με το παρόν.

Η διαδρομή της Ιόλης Ξιφαρά

Η Ιόλη Ξιφαρά γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε Ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών από το 1989 έως το 1994, με καθηγητές τον Χρόνη Μπότσογλου και τον Δημήτρη Μυταρά. Την περίοδο 1992-1993 σπούδασε στην École nationale supérieure des Beaux-Arts στο Παρίσι, όπου ασχολήθηκε με την τεχνική της νωπογραφίας. Έργα της βρίσκονται σε μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, ενώ σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Η έκθεση έχει μια ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα των ημερών, ακριβώς επειδή δεν χρησιμοποιεί το μουσείο απλώς ως χώρο φιλοξενίας. Το ίδιο το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, οι συλλογές του, η γειτονιά και οι προσωπικές μνήμες της δημιουργού γίνονται μέρος του έργου. Πρόκειται για έναν διάλογο ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές, όπου η αρχαιότητα δεν λειτουργεί ως φόντο αλλά ως αφορμή για να κοιτάξουμε ξανά το παρόν.

Περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν στην επίσημη σελίδα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Για ακόμη μία μεγάλη εικαστική διοργάνωση των ημερών, δείτε στο Svoice το Platforms Project 2026 στο Καπνεργοστάσιο.

Φωτογραφία: Simon Ray / Unsplash