Η επιστήμη μπορεί να δημιουργεί γέφυρες ακόμη και όταν οι πολιτικές σχέσεις ανάμεσα στις χώρες δοκιμάζονται. Αυτό το μήνυμα αναδεικνύει η Παγκόσμια Ημέρα Επιστήμης για την Ειρήνη και την Ανάπτυξη, που τιμάται στις 10 Νοεμβρίου, με το Διεθνές Συμβούλιο Επιστήμης να δίνει το 2026 έμφαση στην επιστημονική διπλωματία και τη διεθνή συνεργασία.

Τι σημαίνει επιστημονική διπλωματία

Η επιστημονική διπλωματία αφορά την αξιοποίηση της έρευνας και της συνεργασίας επιστημόνων για την αντιμετώπιση προβλημάτων που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα. Η κλιματική αλλαγή, οι λοιμώξεις, η απώλεια βιοποικιλότητας και οι νέες τεχνολογίες είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Καμία χώρα δεν διαθέτει από μόνη της όλες τις γνώσεις, τα δεδομένα και τις υποδομές που απαιτούνται για να απαντήσει σε αυτές τις προκλήσεις.

Η ανταλλαγή επιστημονικών δεδομένων και η συμμετοχή σε διεθνή ερευνητικά δίκτυα μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη και να προσφέρουν κοινό έδαφος συζήτησης. Αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται οι πολιτικές διαφωνίες. Σημαίνει όμως ότι η γνώση μπορεί να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, ιδιαίτερα σε περιόδους έντασης.

Μια ημέρα με ιστορία

Η ιδέα της Παγκόσμιας Ημέρας Επιστήμης συνδέεται με την Παγκόσμια Διάσκεψη για την Επιστήμη στη Βουδαπέστη το 1999. Η UNESCO την καθιέρωσε το 2001 και ο πρώτος εορτασμός πραγματοποιήθηκε το 2002. Στόχος της είναι να θυμίζει ότι η επιστημονική πρόοδος αφορά την κοινωνία συνολικά και ότι η πρόσβαση στη γνώση αποτελεί δημόσιο αγαθό.

Για το 2026, το Διεθνές Συμβούλιο Επιστήμης προσκαλεί τα μέλη του να οργανώσουν εκδηλώσεις, συζητήσεις, διαδικτυακά σεμινάρια και δράσεις γύρω από τον ρόλο της επιστήμης στις διεθνείς σχέσεις. Οι δραστηριότητες μπορούν να πραγματοποιηθούν στις 10 Νοεμβρίου ή κοντά σε αυτή την ημερομηνία.

Η ουσία της ημέρας δεν περιορίζεται στα εργαστήρια: αφορά την εκπαίδευση, τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την ικανότητα των κοινωνιών να παίρνουν αποφάσεις στηριγμένες σε αξιόπιστη γνώση.

Πηγή: International Science Council. Περισσότερα άρθρα στο SVOICE.