«How do we sleep while we are burning?»: η τέχνη κοιτά έναν κόσμο που «καίγεται»

Πώς κοιμόμαστε όταν γύρω μας ο κόσμος μοιάζει να «καίγεται»; Με αυτό το ερώτημα, περισσότερο πολιτικό και υπαρξιακό παρά κυριολεκτικό, η καλλιτεχνική ομάδα Horror Vacui έρχεται στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων με την έκθεση «How do we sleep while we are burning?». Η έκθεση ανοίγει την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026 και θα παραμείνει στο Κτήριο Β της Πινακοθήκης, στο Μεταξουργείο, έως τις 18 Οκτωβρίου.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου στις 18:00, με ελεύθερη είσοδο. Την επιμέλεια υπογράφει ο Στρατής Πανταζής και συμμετέχουν οκτώ καλλιτέχνες της ομάδας Horror Vacui: Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Ανδρέας Βούσουρας, Χαράλαμπος Δερμάτης, Αντιγόνη Καββαθά, Ανδρέας Λυμπεράτος, Ευσεβία Μιχαηλίδου, Βαρβάρα Σπυρούλη και Μάρθα Τσιάρα.

Ένας τίτλος που έρχεται από τους Midnight Oil

Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει ευθέως στο «Beds Are Burning» των Midnight Oil και στη χαρακτηριστική ερώτηση του τραγουδιού «How do we sleep while our beds are burnin’?». Το τραγούδι συνδέθηκε με το ζήτημα των δικαιωμάτων των Αβορίγινων της Αυστραλίας και την επιστροφή της γης τους. Στην αθηναϊκή έκθεση, η φράση μεταφέρεται στο σήμερα και λειτουργεί σαν αφετηρία για έναν ευρύτερο προβληματισμό γύρω από τις κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές και οικολογικές κρίσεις.

Στον πυρήνα της έκθεσης βρίσκεται η φωτιά. Όχι μόνο ως φυσικό φαινόμενο, αλλά ως σύμβολο με δύο αντίθετες όψεις. Μπορεί να σημαίνει ζεστασιά, ζωή, έρωτα, δημιουργία και μεταμόρφωση· μπορεί όμως ταυτόχρονα να παραπέμπει σε καταστροφή, τιμωρία και θάνατο. Αυτή ακριβώς η αντίφαση γίνεται το υλικό πάνω στο οποίο χτίζεται ο εικαστικός διάλογος των οκτώ δημιουργών.

Από την καταστροφή στην αναγέννηση

Τα έργα δεν επιχειρούν να δώσουν μία εύκολη απάντηση. Αντίθετα, θέτουν τον θεατή μπροστά στην προσωπική του στάση απέναντι σε έναν κόσμο όπου οι κρίσεις έχουν γίνει σχεδόν μόνιμο φόντο της καθημερινότητας. Η φωτιά εμφανίζεται άμεσα ή έμμεσα, ως ύλη, μνήμη, απειλή, ενέργεια και δυνατότητα επανεκκίνησης.

Η ίδια η ομάδα καλεί το κοινό να εγκαταλείψει τον «λήθαργο» και τη ζώνη άνεσης, να αναλογιστεί την ατομική και συλλογική ευθύνη και να αναζητήσει τη δυνατότητα κάθαρσης και αναγέννησης μέσα από τις «στάχτες». Είναι μια ιδέα που αποκτά ιδιαίτερο βάρος σε μια εποχή κατά την οποία η περιβαλλοντική αγωνία συναντά την κοινωνική αβεβαιότητα και οι εικόνες καταστροφής φτάνουν καθημερινά στις οθόνες μας.

Η έκθεση έχει και μια ενδιαφέρουσα γειτνίαση με μια δεύτερη διοργάνωση που ξεκινά την ίδια ημέρα στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων: το «No Blue No Future», όπου η σύγχρονη τέχνη συναντά τη θαλάσσια οικολογία. Δύο διαφορετικές εκθέσεις, στον ίδιο θεσμικό χώρο και την ίδια περίοδο, στρέφουν με διαφορετικό τρόπο το βλέμμα στην ανθρώπινη ευθύνη απέναντι στον κόσμο που κατοικούμε.

Πότε και πού

Η «How do we sleep while we are burning?» παρουσιάζεται από 18 Σεπτεμβρίου έως 18 Οκτωβρίου 2026 στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Κτήριο Β, Λεωνίδου και Μυλλέρου, Μεταξουργείο. Τα εγκαίνια είναι στις 18 Σεπτεμβρίου στις 18:00 και η είσοδος είναι ελεύθερη. Η Πινακοθήκη λειτουργεί Τρίτη έως Σάββατο 11:00–19:00 και Κυριακή 10:00–16:00, ενώ τη Δευτέρα παραμένει κλειστή.

Οι αναλυτικές πληροφορίες για τη διοργάνωση είναι διαθέσιμες στην επίσημη σελίδα Culture is Athens του Δήμου Αθηναίων.