Η 5η Νοεμβρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τα Τσουνάμι και το φετινό μήνυμα των Ηνωμένων Εθνών είναι απλό: «Να είσαι έτοιμος – η ανθεκτικότητα αρχίζει από εσένα». Στόχος δεν είναι να καλλιεργηθεί φόβος, αλλά να γίνει η γνώση πρακτική προστασία για όσους ζουν, εργάζονται ή ταξιδεύουν κοντά στη θάλασσα.

Τα φυσικά σημάδια που δεν αγνοούμε

Ένας ισχυρός ή παρατεταμένος σεισμός κοντά στην ακτή, μια ασυνήθιστη και απότομη υποχώρηση ή άνοδος της στάθμης της θάλασσας ή ένας έντονος βρυχηθμός από το πέλαγος μπορεί να αποτελούν φυσικά προειδοποιητικά σημάδια. Σύμφωνα με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών (UNDRR), σε ορισμένες περιπτώσεις τα κύματα μπορεί να φτάσουν πριν εκδοθεί επίσημη προειδοποίηση.

Αν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις, η βασική οδηγία είναι η άμεση απομάκρυνση από την ακτογραμμή προς υψηλότερο έδαφος ή προς το εσωτερικό, ακολουθώντας τις τοπικές οδηγίες εκκένωσης. Δεν πλησιάζουμε τη θάλασσα για να παρακολουθήσουμε το φαινόμενο και δεν επιστρέφουμε πριν δοθεί σαφές σήμα ασφάλειας από τις αρμόδιες αρχές.

Η προετοιμασία αρχίζει πριν από τον κίνδυνο

Η φετινή εκστρατεία καλεί τις παράκτιες κοινότητες να γνωρίζουν τις διαδρομές διαφυγής, να συμφωνούν σε ένα οικογενειακό σημείο συνάντησης και να συμμετέχουν σε ασκήσεις ετοιμότητας. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται για παιδιά, ηλικιωμένους, ανθρώπους με αναπηρία και επισκέπτες που δεν γνωρίζουν την περιοχή.

Η ενημέρωση δεν αφορά μόνο τους κατοίκους. Σχολεία, ξενοδοχεία, επιχειρήσεις και δήμοι μπορούν να συμβάλουν με ευδιάκριτη σήμανση, ασκήσεις και σαφείς οδηγίες. Η σωστή προετοιμασία είναι συλλογική υπόθεση και οι απλές, επαναλαμβανόμενες κινήσεις έχουν πραγματική αξία.

Γιατί αφορά και τη Μεσόγειο

Ο κίνδυνος τσουνάμι δεν περιορίζεται στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO συντονίζει συστήματα προειδοποίησης και ασκήσεις ετοιμότητας και για τη Μεσόγειο. Η άσκηση NEAMWave26 έχει προγραμματιστεί από τις 5 έως τις 19 Νοεμβρίου 2026, με συμμετοχή επιστημονικών και αρμόδιων αρχών για τη δοκιμή διαδικασιών έγκαιρης προειδοποίησης.

Η γνώση των φυσικών ενδείξεων και η εμπιστοσύνη στις επίσημες οδηγίες πολιτικής προστασίας είναι δύο συμπληρωματικά εργαλεία. Η ουσία της σημερινής ημέρας είναι να μετατρέψουμε την ενημέρωση σε συνήθεια, πριν υπάρξει πραγματική ανάγκη.

Πηγές: Παγκόσμια εκστρατεία UNDRR και UNESCO-IOC για την άσκηση NEAMWave26. Περισσότερα στην ενότητα άρθρων του SVOICE.