«Συναστρία»: τέχνη, ποίηση και ουρανός συναντιούνται από σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη

Μια έκθεση που επιχειρεί να ενώσει τη σύγχρονη τέχνη, την ποίηση και την ανθρώπινη περιέργεια για το Σύμπαν ανοίγει σήμερα, Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026, στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Η «Συναστρία» συγκεντρώνει είκοσι εικαστικούς, δεκατρείς σύγχρονους Έλληνες ποιητές και σπάνια τεκμήρια από τις Ειδικές Συλλογές της ΕΒΕ, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στην τέχνη, τη γνώση, τη μυθολογία και την παρατήρηση του ουρανού.

Η έκθεση φιλοξενείται στο Αίθριο του 4ου ορόφου της Εθνικής Βιβλιοθήκης από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου 2026, με ελεύθερη είσοδο. Η επίσημη έναρξη έχει προγραμματιστεί για σήμερα στις 19:30, ενώ στη συνέχεια η έκθεση θα λειτουργεί καθημερινά από τις 09:30 έως τις 20:00.

Ένας «αστερισμός» από τέχνη, ποίηση και σπάνια βιβλία

Η βασική ιδέα της «Συναστρίας» ξεκινά από μια πανάρχαια ανθρώπινη ανάγκη: να κοιτάζουμε τον ουρανό, να ενώνουμε νοητά απομακρυσμένα σημεία και να προσπαθούμε να δώσουμε μορφή και νόημα σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από εμάς. Πολύ πριν τα σύγχρονα τηλεσκόπια και την επιστημονική χαρτογράφηση του Διαστήματος, οι αστερισμοί υπήρξαν ταυτόχρονα χάρτες, μύθοι και αφηγήσεις.

Σε αυτό το σημείο συναντώνται οι διαφορετικές «τροχιές» της έκθεσης. Είκοσι εικαστικοί παρουσιάζουν έργα εμπνευσμένα από πλανήτες, αστερισμούς και κοσμικές αφηγήσεις, ενώ δεκατρείς ποιητές συμμετέχουν με πρωτότυπα κείμενα που δημιουργήθηκαν ειδικά για το εγχείρημα. Παράλληλα, σπάνια χειρόγραφα και βιβλία κοσμογραφίας, αστρονομίας και αστρολογίας από τις συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης φέρνουν στο παρόν διαφορετικές εποχές της ανθρώπινης προσπάθειας να ερμηνεύσει τον ουρανό.

Την επιμέλεια και το κείμενο της έκθεσης υπογράφει ο Κώστας Πράπογλου, ενώ η σύλληψη και πρωτοβουλία ανήκει στον Λευτέρη Μωυσιάδη. Ανάμεσα στους εικαστικούς που συμμετέχουν βρίσκονται οι Κώστας Βαρώτσος, Κώστας Τσόκλης, Ιάσων Μεγούλας (Cacao Rocks), Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος και Βασίλης Καρακατσάνης. Στην ποιητική πλευρά του εγχειρήματος συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, οι Χάρης Βλαβιανός, Νίκος Ερηνάκης, Μυρσίνη Γκανά, Μαρία Τοπάλη και Θανάσης Χατζόπουλος.

Μια έκθεση που επιχειρεί να είναι πραγματικά προσβάσιμη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η πρόβλεψη για επισκέπτες με οπτική αναπηρία. Η διοργάνωση περιλαμβάνει απτικές αποδόσεις έργων, ηχητικές περιγραφές και ειδικά σχεδιασμένο πληροφοριακό υλικό. Πρόκειται για μια πλευρά που ξεπερνά την τυπική έννοια της «προσβασιμότητας» και επιχειρεί να δώσει διαφορετικούς τρόπους πρόσληψης της ίδιας καλλιτεχνικής εμπειρίας.

Σημαντικό ρόλο παίζει και ο ίδιος ο χώρος. Το γυάλινο αίθριο του 4ου ορόφου επιτρέπει στο φυσικό φως και στον αθηναϊκό ουρανό να γίνουν μέρος της έκθεσης. Έτσι, τα έργα δεν παρουσιάζονται σε ένα αποκομμένο περιβάλλον, αλλά κάτω από τον ίδιο ουρανό που αποτελεί την αφετηρία της θεματικής τους.

Η «Συναστρία» απλώνεται και πέρα από την Εθνική Βιβλιοθήκη

Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στο ΚΠΙΣΝ. Στο πλαίσιο του project προβλέπονται παράλληλες δράσεις σε διαφορετικά σημεία της Αθήνας, με συνεργασίες που περιλαμβάνουν το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Ίδρυμα Ευγενίδου. Στις 26 Σεπτεμβρίου, στη Στοά Αρσακείου, έχει προγραμματιστεί ποιητική βραδιά με τους δημιουργούς της έκθεσης και μουσική δράση.

Η «Συναστρία» είναι από εκείνες τις πολιτιστικές προτάσεις που δύσκολα χωρούν σε μία μόνο κατηγορία. Δεν είναι αποκλειστικά εικαστική έκθεση, ούτε παρουσίαση ποίησης ή ιστορικών τεκμηρίων. Χτίζει γέφυρες ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές έκφρασης και διαφορετικές εποχές, έχοντας ως κοινό σημείο αναφοράς κάτι που παραμένει διαχρονικά ανεξάντλητο: το βλέμμα του ανθρώπου προς τον ουρανό.

Περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση υπάρχουν στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Στο Svoice μπορείτε επίσης να διαβάσετε για την πρόσφατη πολιτιστική παρουσίαση της παρακαταθήκης του συνθέτη Κωνσταντίνου Κυδωνιάτη στο Μέγαρο Μουσικής.

Πληροφορίες:
Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος – ΚΠΙΣΝ, Αίθριο 4ου ορόφου
16 Σεπτεμβρίου – 4 Οκτωβρίου 2026
Καθημερινά 09:30 – 20:00
Εγκαίνια: 16 Σεπτεμβρίου, 19:30
Είσοδος ελεύθερη