Η έκθεση Urs Fischer «Eugène Atget» ολοκληρώνεται σήμερα, Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, στη Gagosian της Αθήνας, κλείνοντας έναν κύκλο που ξεκίνησε στις 9 Ιουνίου. Πρόκειται για την πρώτη ατομική παρουσίαση του Ελβετού καλλιτέχνη στη συγκεκριμένη αθηναϊκή γκαλερί και για μια έκθεση που μεταφέρει στο νεοκλασικό κτίριο της οδού Αναπήρων Πολέμου 22 τον οπτικό θόρυβο, την ταχύτητα και τις αντιφάσεις της σύγχρονης μεγαλούπολης.

Η τελευταία ημέρα λειτουργίας έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσους δεν πρόλαβαν να τη δουν μέσα στο καλοκαίρι. Σύμφωνα με την επίσημη σελίδα της Gagosian, η έκθεση παραμένει ανοιχτή σήμερα από τις 11:00 έως τις 19:00. Η ημερομηνία ολοκλήρωσης και το ωράριο επιβεβαιώνονται και από ανεξάρτητες πηγές τέχνης, μεταξύ των οποίων το elculture και το Observer.

Urs Fischer «Eugène Atget»: το Λος Άντζελες μέσα από στρώσεις εικόνων

Στην «Eugène Atget» ο Fischer παρουσιάζει νέα ζωγραφικά έργα μεγάλης κλίμακας, αντλώντας υλικό από το Λος Άντζελες, την πόλη όπου ζει και εργάζεται. Αυτοκίνητα, δρόμοι, κτίρια, πρόσωπα, διαφημιστικά στοιχεία και εικόνες που μοιάζουν να περνούν μπροστά από το βλέμμα με μεγάλη ταχύτητα συνυπάρχουν στις επιφάνειες των έργων. Η αίσθηση δεν είναι εκείνη μιας ήρεμης αστικής καταγραφής, αλλά μιας πόλης που εισβάλλει διαρκώς στο οπτικό πεδίο.

Ο καλλιτέχνης συνδυάζει μεταξοτυπία, ζωγραφική στο χέρι και στένσιλ, ενώ χρησιμοποιεί δικές του φωτογραφίες μαζί με εικόνες που έχουν βρεθεί και υποστεί επεξεργασία. Το αποτέλεσμα κινείται ανάμεσα στην αναπαράσταση και την αφαίρεση: άλλοτε η πόλη αναγνωρίζεται αμέσως και άλλοτε διαλύεται μέσα σε χρώματα, γράμματα και αλλεπάλληλα οπτικά στρώματα.

Η έκθεση συνομιλεί έτσι με μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από το πώς η σύγχρονη τέχνη επεξεργάζεται την εμπειρία της πόλης και της εικόνας. Αντίστοιχες αναζητήσεις γύρω από τη σημερινή εικαστική δημιουργία βρίσκονται και στην πρόσφατη κάλυψη του Svoice για τη σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα.

Γιατί ο τίτλος παραπέμπει στον Eugène Atget

Ο τίτλος δεν είναι τυχαίος. Ο Eugène Atget υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους φωτογράφους της παλιάς πόλης του Παρισιού, καταγράφοντας δρόμους, κτίρια και σημεία που άλλαζαν ή εξαφανίζονταν στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο Fischer δεν επιχειρεί να αντιγράψει αυτή τη μέθοδο. Παίρνει όμως ως αφετηρία την ιδέα της αστικής παρατήρησης και τη μεταφέρει σε μια εποχή όπου η πόλη δεν βιώνεται μόνο με τα μάτια αλλά και μέσα από κινητά τηλέφωνα, οθόνες, διαφημίσεις και αδιάκοπη κυκλοφορία εικόνων.

Αυτό είναι ίσως και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της έκθεσης: η απόσταση ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους θέασης της πόλης. Ο Atget επιχείρησε να διασώσει ίχνη ενός Παρισιού που χανόταν. Ο Fischer, αντίθετα, μοιάζει να προσπαθεί να συγκρατήσει κάτι από μια πραγματικότητα που κινείται τόσο γρήγορα ώστε δύσκολα προλαβαίνουμε να την παρατηρήσουμε.

Μια έκθεση σχεδιασμένη και για τον ίδιο τον χώρο

Η σχέση των έργων με το κτίριο της Gagosian αποτελεί μέρος της εμπειρίας. Ορισμένοι μεγάλοι πίνακες έχουν τοποθετηθεί ώστε να συνομιλούν με τις εικόνες του δρόμου και του γύρω αστικού τοπίου που φαίνονται από τα παράθυρα. Έτσι, το Λος Άντζελες των έργων συναντά για λίγο την Αθήνα έξω από τη γκαλερί, δημιουργώντας μια ενδιαφέρουσα αντίθεση ανάμεσα στην εικόνα μιας μακρινής μητρόπολης και στην πραγματική πόλη που συνεχίζει να κινείται λίγα μέτρα πιο πέρα.

Η σημερινή τελευταία ημέρα είναι επομένως μια καλή αφορμή όχι μόνο για να δει κανείς έργα ενός διεθνώς αναγνωρισμένου δημιουργού, αλλά και για να παρατηρήσει πώς μια έκθεση μπορεί να μετατρέψει την ίδια την πόλη σε μέρος του θέματός της. Η Gagosian Athens βρίσκεται στην Αναπήρων Πολέμου 22 και σήμερα, Σάββατο, λειτουργεί 11:00–19:00.