ΖΩΝΤΑΝΟΙ ΔΕΣΜΟΙ: Συνέντευξη με την Χορογράφο Ιωάννα Τόλιου

ΖΩΝΤΑΝΟΙ ΔΕΣΜΟΙ
Ομάδα Χορού Corpus Lingua
Σάββατο 7 & Κυριακή 8 Φεβρουαρίου
ΠΛΥΦΑ – 7Α

Στους “Ζωντανούς Δεσμούς” εστιάζετε στη σχέση μητέρας-παιδιού, αντλώντας από τη Θεωρία Προσκόλλησης του John Bowlby. Τι σας ώθησε να μεταφράσετε αυτή τη θεωρία σε χορογραφική γλώσσα και πώς συνδέεται με τη σύγχρονη πραγματικότητα;

Η θεωρία του Bowlby “έπεσε” στα χέρια μου από όταν έγινα μητέρα ,στη διαδικασία έρευνας καινούριων μεθόδων γονεϊκότητας ώστε να δημιουργήσω ισχυρούς δεσμούς με τα παιδιά μου. Στην πορεία άρχισα να οραματίζομαι πώς θα μπορούσε να χτιστεί χορογραφικά ένα έργο με βάση αυτή τη θεωρία και ένιωθα την ανάγκη να μοιραστώ με την κοινότητα τα ευρήματα μιας έρευνας που αφορά όχι μόνο τους γονείς αλλά και όλους τους ενήλικες που αλληλοεπιδρούν ενεργά με την εκάστοτε κοινότητα. Στη σύγχρονη εποχή, όπου οι αξίες και οι σταθερές κλωνίζονται ,οι σχέσεις γίνονται πιο απομακρυσμένες και οι άνθρωποι εγκλωβίζονται στα τεχνολογικά μέσα αυτό το έργο επαναφέρει και τονίζει την πρωταρχική ανάγκη του ανθρώπου για επαφή και σύνδεση παράλληλα με τις βιολογικές ανάγκες.

Η παράσταση χαρτογραφεί τη μετάβαση από την εξάρτηση στην ανεξαρτησία . Με ποιους τρόπους αποτυπώνεται αυτή η πορεία σκηνικά, μέσα από το σώμα, την κίνηση και υλικά που χρησιμοποιείται;

Για την αρχή του έργου έχει δημιουργηθεί ένα εσωτερικό περιβάλλον με υλικά, ούτως ώστε οι ερμηνεύτριες να βρίσκονται μέσα σε αυτό και σωματικά να λειτουργούν ως μια οντότητα. Στην πορεία της εξέλιξης του έργου ,οι ερμηνεύτριες αποδεσμεύονται από αυτό το περιβάλλον χωρίς όμως να χάσουν τη σύνδεση και την επαφή τους, με τρόπο όμως που δεν αφήνει περιθώρια διαφυγής από το σύνολο. Επίσης χρησιμοποιούνται και κάποια φωτιστικά υλικά που τονίζουν την σύνδεση των σωμάτων μεταξύ τους στο εξωτερικό πλέον περιβάλλον.Αργότερα δημιουργούνται και εξελίσσονται οι διαφορετικοί χαρακτήρες ως αυτόνομες προσωπικότητες όπου δημιουργούν ενήλικες σχέσεις πλέον μέσα από τις οποίες διαφαίνονται και οι διαφορετικές ποιότητες των σχέσεων σε σχέση με τους χαρακτήρες.

Το έργο πραγματεύεται την έννοια των δεσμών και των ανθρώπινων σχέσεων. Πώς διαμορφώθηκε αυτή η θεματική και με ποιον τρόπο εξελίχθηκε από την αρχική σύλληψη μέχρι την σκηνική μορφή;

Η θεωρία του Bowlby πραγματεύτεται ουσιαστικά την ποιότητα των συναισθηματικών δεσμών από τη βρεφική ηλικία μέχρι την ενηλικίωση. Η ποιότητα του δεσμού καθορίζει ως ένα βαθμό και την διαμόρφωση της προσωπικότητας του ατόμου. Ο άνθρωπος είναι ένα κατεξοχήν κοινωνικό ον όπου κατά τη διάρκεια της ζωής του αναπτύσσει σχέσεις πολλών μορφών. Η αρχική ιδέα ήταν να χτιστεί μια πορεία σχέσεων από την πλήρη εξάρτηση και καθοδήγηση από τους φροντιστές ως βρέφος μέχρι την ανεξάρτητη και συνειδητή προσέγγιση και σύνδεση ως ενήλικας. Οι τέσσερις ερμηνεύτριες σκηνικά ξεκινούν την πορεία σύνδεσης τους ως ένα σώμα και μια οντότητα ,όπως η μητέρα με το έμβρυο και αργότερα βρέφος , μέχρι να γίνουν τέσσερις ξεχωριστοί χαρακτήρες χτίζοντας σταδιακά την αυτονόμηση και την ανεξαρτητοποίηση.

Ποια είναι η προσωπική σας δημιουργική μέθοδος όταν ξεκινάτε μια νέα χορογραφία;Τι προηγείται συνήθως: η κίνηση,μια κεντρική ιδέα ,η μουσική, εικόνες ή οπτικές εικόνες;

Η σύλληψη της ιδέας προσωπικά δεν έχει συγκεκριμένη θεματολογία. Μπορεί να είναι κάτι που διάβασα, ένας πίνακας, μια μουσική ,κάτι που θα μου δημιουργήσει ένα ερέθισμα ώστε να αρχίσω να φαντάζομαι μια κινητική “ιστορία” και να νιώθω έντονη την επιθυμία να εξωτερικεύσω και να δημιουργήσω μια παράσταση . Μετά τη σύλληψη της ιδέας γίνεται η αντίστοιχη θεωρητική μελέτη, ώστε να δημιουργηθούν τα εργαλεία κινητικής έρευνας ώστε το έργο να πάρει μια ολοκληρωμένη μορφή.

Στου “Ζωντανούς Δεσμούς” η μητρική φιγούρα λειτουργεί ως θεμέλιο ασφάλειας. Πώς προσεγγίζετε σκηνικά αυτή την έννοια χωρίς να εγκλωβίσετε σε αναπαραστάσεις ή στερεότυπα;

Η μητρική φιγούρα μπορεί να θεωρείται το κατεξοχήν καταφύγιο ασφάλειας για τα παιδιά αλλά στο έργο δεν τονίζεται μόνο η γυναικεία φιγούρα ως μητρικός ρόλος. Μέχρι το παιδί να φτάσει στην ηλικία που αρχίζει να αυτονομείται και συναισθηματικά ως άτομο, μπορεί να περιτριγυρίζεται από διάφορους φροντιστές, όπου ο καθένας διαγράφει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του. Ταυτόχρονα στις σύγχρονες οικογένειες επιδιώκουν και οι δύο γονείς να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη φροντίδα και στην ανάπτυξη ισχυρών δεσμών ασφάλειας.
Για αυτό το λόγο οι ερμηνεύτριες δεν συμβολίζουν κάποιο συγκεκριμένο χαρακτήρα αλλά περνούν από τα διάφορα αναπτυξιακά στάδια είτε ως παιδιά είτε ως φροντιστές-ενήλικες. Μέσα από τις σχέσεις και τις συνδέσεις των ερμηνευτών μεταξύ τους αλλά και τις ποιότητες του κινησιολογικού υλικού που αναπτύσσουν ,διαφαίνονται τόσο οι ισορροπημένες σχέσεις όσο και ο αντίποδας αυτών. Η μητρική φιγούρα μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα και ως ένας ασφυκτικός κλοιός ασφάλειας όπου το άτομο δεν μπορεί να φτάσει στην αυτονόμηση και πάντα θα μένει απαγκιστρωμένο στον φροντιστή του, διαγράφοντας μια καθοδηγούμενη πορεία εξέλιξης ακόμα και στην ενήλικη ζωή του.

Τι αναζητάτε ως χορογράφος σήμερα, σε σχέση με το πού βρισκόσασταν όταν ιδρύσατε την Ομάδα το 2022;

Από όταν ξεκίνησα μέχρι σήμερα έχουν μεσολαβήσει αρκετές συνεργασίες και παραστάσεις. Νιώθω πιο ώριμη και πιο έτοιμη να ανταπεξέλθω σε αντιξοότητες αλλά και διενεργώ με μεγαλύτερη ευρηματικότητα σε σχέση με παλιότερα. Αυτό που επιδιώκω περισσότερο και με ενδιαφέρει είναι συνεργασίες με ανθρώπους που εμπλέκονται σε θέματα μιας παραγωγής παράστασης χορού που δεν σχετίζονται με την χορευτική διαδικασία, όπως συνθέτες μουσικής, φωτιστές, ενδυματολόγους δραματουργούς, σκηνοθέτες, που όμως συμβάλλουν στο να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο έργο όπου θα υπάρχει μια σύμπραξη τεχνών. Προσωπικά πιστεύω πως ο καθένας συνεισφέρει με τον δικό του τρόπο, έχοντας τη δική του οπτική σε σχέση με την ιδέα και προσθέτοντας το δικό του λιθαράκι ώστε η ιδέα να πάρει σάρκα και οστά. Ως χορογράφος θεωρώ πως με βοηθάει η σύμπραξη του κάθε συνεργάτη ξεχωριστά να εξελίξω την αρχική ιδέα, που κάποιες φορές μεταλλάσσεται από ό,τι στην αρχική σύλληψη.

Τι θα θέλατε να αποκομίσει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση; Υπάρχει κάποιο ερώτημα ή συναίσθημα που ελπίζετε να συνεχίσει να τον συνοδεύουν μετά το τέλος του έργου;

Ο θεατής μέσα από την εξέλιξη του έργου έχει τη δυνατότητα να παρατηρήσει ως εξωτερικός παρατηρητής την πορεία της εξέλιξης των σχέσεων στη ζωή του και πόσο σημαντική είναι η σύνδεση και η επαφή με τους υπόλοιπους γύρω του. Στο έργο όμως οι σχέσεις και οι δεσμοί που δημιουργούνται δεν είναι πάντα οι ιδανικοί όπως και στην πραγματικότητα και αυτό είναι ένα πρώο ταρακούνημα για τον θεατή να βλέπει μια κατάσταση που ο ίδιος μπορεί να έχει βιώσει χωρίς να το έχει συνειδητοποιήσει. Στο τέλος ελπίζω να γεννηθούν ερωτήματα για το αν είναι εφικτή η εσωτερική αλλαγή ανεξαρτήτως των βιωμάτων μας. Η συνειδητοποίηση είναι το πρωταρχικό για την αλλαγή και την εσωτερική εξέλιξη.

---

Πληροφορίες:

• Σύλληψη & Χορογραφία: Ιωάννα Τόλιου (σε συνεργασία με την Ομάδα)

Ομάδα Χορού “Corpus Lingua”:

• Βάσια Κουτσιλιανού
• Μαρίνα Μαζαράκη
• Πηνελόπη Μουσγά
• Δήμητρα Φιλιππάκη

Συντελεστές

• Δραματουργία: Βασιλική Λιακοπούλου
• Μουσική & Σχεδιασμός Φώτων: Αλέξανδρος Λύκουρας
• Φωτογραφίες/Βίντεο: Φοίβος Σαλάχας (SensoReye production)
• Σχεδιασμός αφίσας: Δανάη Παππά
• Οργάνωση Παραγωγής : Μάρθα Ρούσσου
• Μία παραγωγή της Εταιρείας “ΕΚΤΟΣ ΟΡΙΩΝ”
• Eπικοινωνία – Δημόσιες Σχέσεις: Ελευθερία Σακαρέλη

Διάρκεια: 50’ (χωρίς διάλλειμα)

 

Τόπος:	ΠΛΥΦΑ (Κτήριο 7Α): Κορυτσάς 39, Αθήνα
Ημερομηνία:	Σάββατο 7 και Κυριακή 8 Φεβρουαρίου
Ώρα έναρξης:	20.30
Εισιτήρια:	Εισιτήρια