“Σοκ χωρίς προηγούμενο” στην εργασία: η βαριά προειδοποίηση του CEO της Anthropic για την ΑΙ

CEO της Anthropic: το πρόβλημα είναι η ταχύτητα της ΑΙ

Μια από τις πιο σκληρές προειδοποιήσεις που έχουν ακουστεί από κορυφαίο άνθρωπο της ίδιας της βιομηχανίας της τεχνητής νοημοσύνης έρχεται από τον CEO της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι. Σε εκτενές κείμενο που δημοσίευσε τη Δευτέρα (περίπου 20.000 λέξεων), υποστηρίζει ότι οι κοινωνίες δεν παίρνουν αρκετά σοβαρά τον κίνδυνο ενός “βίαιου” μετασχηματισμού της αγοράς εργασίας, με κύριο χτύπημα τις δουλειές γραφείου.

Στο κέντρο της επιχειρηματολογίας του βρίσκεται μια φράση που σηκώνει πολλή συζήτηση: ότι η ΑΙ δεν αντικαθιστά απλώς επιμέρους δεξιότητες, αλλά λειτουργεί ως «γενικός υποκαταστάτης ανθρώπινης εργασίας» — δηλαδή ένα εργαλείο που μπορεί να μπει “οριζόντια” σε πολλές δουλειές ταυτόχρονα.

Δεν είναι μόνο το “τι” αλλά το “πόσο γρήγορα”

Κατά τον Αμοντέι, το πρόβλημα δεν είναι μόνο το εύρος των αλλαγών, αλλά κυρίως η ταχύτητα. Όπως σημειώνει, παλαιότερες τεχνολογικές επαναστάσεις χτύπησαν πιο περιορισμένες ικανότητες, αφήνοντας χρόνο ώστε η αγορά να απορροφήσει κραδασμούς και οι εργαζόμενοι να μετακινηθούν σε νέους ρόλους.

Η ΑΙ, λέει, τρέχει πολύ πιο γρήγορα και καλύπτει πολύ μεγαλύτερο φάσμα γνωστικών δεξιοτήτων, άρα η προσαρμογή γίνεται πιο δύσκολη. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την προειδοποίησή του, είναι ένα βραχυπρόθεσμο σοκ που οι κοινωνίες μπορεί να μην αντέξουν χωρίς σοβαρά μέτρα.

Ποιοι κλάδοι “τρέμουν” πρώτοι

Ο CEO της Anthropic εκτιμά ότι η πίεση δεν θα είναι μεμονωμένη. Μιλά για ταυτόχρονο πλήγμα σε κλάδους όπως:

• χρηματοοικονομικά
• συμβουλευτική
• νομικές υπηρεσίες
• τεχνολογία / white-collar ρόλοι γενικότερα

Με λίγα λόγια: δουλειές που βασίζονται σε έγγραφα, ανάλυση, κείμενο, γνώση, διαδικασίες. (Ναι, αυτές που μέχρι χθες θεωρούνταν “ασφαλείς” επειδή είναι «γραφείου».)

Οι κίνδυνοι δεν σταματούν στην απασχόληση

Στο ίδιο κείμενο, ο Αμοντέι ανοίγει κι άλλο το κάδρο και απαριθμεί κινδύνους που ξεφεύγουν από το εργασιακό:

• συστήματα με μεγαλύτερη αυτονομία και απρόβλεπτη συμπεριφορά
• κακή χρήση από τρομοκρατικές ομάδες (π.χ. για βιολογικά όπλα)
• εργαλειοποίηση από κράτη για αυταρχικό έλεγχο σε παγκόσμια κλίμακα

Το συμπέρασμά του είναι σχεδόν φιλοσοφικό αλλά και ωμό: η ανθρωπότητα αποκτά τεράστια ισχύ, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι τα πολιτικά και κοινωνικά συστήματα έχουν την ωριμότητα να την “κρατήσουν” χωρίς να γίνει ζημιά.

“Χρειάζεται κράτος μέσα στο παιχνίδι”

Για να μη γίνει η μετάβαση κοινωνικό τρακάρισμα, ο Αμοντέι μιλά υπέρ ενεργής κρατικής παρέμβασης, προτείνοντας μεταξύ άλλων:

• προοδευτική φορολόγηση εταιρειών ΑΙ
• χρηματοδότηση πολιτικών στήριξης εργαζομένων
• εργαλεία προσαρμογής/επανεκπαίδευσης

Κοινώς: «δεν γίνεται να το αφήσουμε μόνο στην αγορά και να ελπίζουμε ότι θα βγει καλό».

Αντιδράσεις: από ειρωνεία μέχρι “θα φέρει δουλειές”

Οι θέσεις του έχουν πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις στον τεχνολογικό χώρο. Ο CEO της NVIDIA, Τζένσεν Χουάνγκ, πέταξε την ατάκα ότι «η ΑΙ είναι τόσο τρομακτική που μόνο η Anthropic θα έπρεπε να την αναπτύσσει» — σχόλιο που πολλοί διάβασαν ως αιχμηρό καρφί.

Παράλληλα, ο ίδιος ο Χουάνγκ προβάλλει μια πιο αισιόδοξη εικόνα: ότι η ΑΙ θα ανοίξει νέες θέσεις σε τεχνικά και χειρωνακτικά επαγγέλματα (ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, εργοστάσια chips, υποδομές ΑΙ), με αμοιβές που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να φτάνουν και εξαψήφια επίπεδα.

Τι λένε τα νούμερα (και τι δεν λένε)

Σύμφωνα με στοιχεία της Challenger, Gray & Christmas, η ΑΙ συνδέθηκε με σχεδόν 55.000 απολύσεις στις ΗΠΑ το 2025. Μελέτη του MIT αναφέρει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί ήδη να εκτελεί εργασίες που αντιστοιχούν στο 11,7% της αμερικανικής αγοράς εργασίας, με δυνητική εξοικονόμηση έως 1,2 τρισ. δολάρια σε μισθούς.

Την ίδια στιγμή, έρευνα της Mercer δείχνει ότι 4 στους 10 εργαζόμενους παγκοσμίως φοβούνται πως θα χάσουν τη δουλειά τους λόγω ΑΙ.

Εδώ όμως μπαίνει και το “φρένο”: αναλυτές της Deutsche Bank προειδοποιούν για το φαινόμενο “AI redundancy washing” — να βαφτίζονται δηλαδή απολύσεις ως “λόγω ΑΙ”, ενώ στην πραγματικότητα έχουν άλλες αιτίες (κόστη, αναδιοργάνωση, στόχοι κερδοφορίας). Και μελέτη του Yale Budget Lab σημειώνει ότι μέχρι στιγμής δεν καταγράφονται μαζικές μετατοπίσεις στην απασχόληση μετά την εμφάνιση του ChatGPT.

Και σαν κερασάκι: Amazon και περικοπές

Αξίζει να σημειωθεί ότι η νέα προειδοποίηση συνέπεσε χρονικά με ανακοίνωση της Amazon για επιπλέον περικοπές 16.000 θέσεων εργασίας — μια σύμπτωση που, δικαίως ή άδικα, ρίχνει λάδι στη φωτιά της συζήτησης.