Ωδείο Ηρώδου Αττικού: μπαίνει σε πλήρη αποκατάσταση και αναβάθμιση με ορίζοντα τριετίας

Το Ωδείο Ηρώδου Αττικού, στη νότια κλιτύ της Ακρόπολης, περνά σε φάση ολικής αποκατάστασης και λειτουργικής αναβάθμισης.

Με στόχο να θωρακιστεί για τις επόμενες δεκαετίες και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες σύγχρονων διοργανώσεων, χωρίς να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας του μνημείου.

Γιατί χρειάζεται “τριετές λουκέτο”

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, το έργο θα απαιτήσει τουλάχιστον τρία χρόνια από την έναρξή του, διάστημα κατά το οποίο το Ηρώδειο θα παραμείνει κλειστό για το κοινό, λόγω των εκτεταμένων φθορών και δομοστατικών ζητημάτων. Καταγράφονται προβλήματα όπως φθορές στην άνω τοξοστοιχία της πρόσοψης, ρηγματώσεις και απώλειες μάζας σε λίθους, μικροπαραμορφώσεις, αλλά και τοπικά φαινόμενα ετοιμορροπίας. Παράλληλα, εντοπίζεται βιοδιάβρωση και ανάπτυξη ριζικού συστήματος στους αρμούς, καθώς και αστοχίες παλαιότερων επεμβάσεων.

Ποιος “τρέχει” το πρόγραμμα και τι περιλαμβάνει

Τον Ιούλιο του 2025, η Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού ανέθεσε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα διεπιστημονικών μελετών. Ο σχεδιασμός αφορά τόσο την αποκατάσταση του μνημειακού συνόλου όσο και τη ριζική αναβάθμιση υποδομών (σκηνικό οικοδόμημα, υποδομές για παραστάσεις, καμαρίνια, χώροι υγιεινής, πλατεία, εκδοτήρια, αναψυκτήριο), μαζί με μελέτες στατικής επάρκειας, ύδρευσης–αποχέτευσης και εξειδικευμένη ακουστική μελέτη.

Τι εργασίες προβλέπονται στο μνημείο

Η λογική των παρεμβάσεων δίνει προτεραιότητα στη διαφύλαξη των αυθεντικών στοιχείων και στις απολύτως απαραίτητες ενισχύσεις/συμπληρώσεις. Στις εργασίες περιλαμβάνονται αφαίρεση ασύμβατων νεότερων υλικών, στερεώσεις και συγκολλήσεις λίθων, αντικαταστάσεις φθαρμένων στοιχείων, συμπληρώσεις κενών και διορθώσεις παραμορφώσεων. Στο πεδίο των αναστηλώσεων προβλέπονται, μεταξύ άλλων, ανάκτηση τοίχων και δομικών στοιχείων, αναστήλωση θόλου και κλιμακοστασίου, στερέωση νότιου τοίχου της σκηνής, ανακατασκευή λογείου και περιμετρικού τοίχου, ενώ θα ελεγχθεί και η στατική επάρκεια επεμβάσεων της δεκαετίας του 1950.

Αθέατα στοιχεία, περίπατος και “βαριά” ακουστική έρευνα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποκάλυψη/ανάδειξη του σκηνικού οικοδομήματος και των ψηφιδωτών δαπέδων που σήμερα παραμένουν αθέατα. Παράλληλα, ο Περίπατος γύρω από το μνημείο μπαίνει σε σχεδιασμό προστασίας ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση από τη διέλευση επισκεπτών.
Ξεχωρίζει επίσης η ακουστική μελέτη που εξετάζει πώς ο φυσικός και ο ενισχυμένος ήχος των εκδηλώσεων επιδρούν στον νότιο τοίχο του Ηρωδείου, με ειδική ερευνητική μεθοδολογία, καθώς δεν υπάρχουν διεθνώς καθιερωμένα όρια για την “ηχοστατική” συμπεριφορά τέτοιων μνημείων.

Στόχος στο τέλος

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, το Ηρώδειο φιλοδοξεί να επιστρέψει ασφαλές, ανανεωμένο και πλήρως λειτουργικό, με καλύτερες υποδομές για κορυφαίες διοργανώσεις (όπως το Φεστιβάλ Αθηνών), ενώ προβλέπεται και σύνταξη θεσμικού κανονισμού λειτουργίας για ποιότητα εκδηλώσεων και μέγιστη προστασία του μνημείου.