Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου και τα 7 νέα θαύματα: ποια είναι και τι απέγιναν

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου και τα 7 του νέου: δύο λίστες, 2.000 χρόνια απόσταση

Η ιδέα να μαζέψεις τα πιο εντυπωσιακά δημιουργήματα του ανθρώπου σε μια λίστα με τα επτά είναι ελληνικά. Την ξεκίνησαν οι Έλληνες της ελληνιστικής εποχής, περιηγητές και λόγοι που κατέγραφαν τα «θεάματα» της Μεσογείου, και τη σφράγισε ο Αντίπατρος ο Σιδώνιος τον 2ο αιώνα π.Χ. Το 2007 μια παγκόσμια ψηφοφορία επιχείρησε να κάνει το ίδιο για τη σύγχρονη ανθρωπότητα. Οι δύο λίστες αξίζει να διαβαστούν μαζί, γιατί λένε πολλά για το τι θαύμαζε ο κόσμος τότε και τι θαυμάζει σήμερα.

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου

Από τα επτά, μόνο ένα στέκεται ακόμη όρθιο. Και τρία από αυτά είναι ελληνικά.

1. Η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας (Αίγυπτος) Το αρχαιότερο θαύμα και το μόνο που επιβιώνει. Χτίστηκε γύρω στο 2560 π.Χ. ως τάφος του φαραώ Χέοπα και για σχεδόν 4.000 χρόνια ήταν το ψηλότερο κτίσμα στον κόσμο, με ύψος 146 μέτρα.

2. Οι Κρεμαστοί Κήποι της Βαβυλώνας (Ιράκ) Το πιο αινιγματικό από τα επτά. Σύμφωνα με την παράδοση, τους έφτιαξε ο Ναβουχοδονόσορ Β’ για τη γυναίκα του, που νοσταλγούσε τα μπουνά της πατρίδας της. Δεν έχει βρεθεί ίχνος τους στη Βαβυλώνα, και ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι βρίσκονταν στη Νινευή ή ότι δεν υπήρξαν ποτέ.

3. Το άγαλμα του Δία στην Ολυμπία (Ελλάδα) Έργο του Φειδία, γύρω στο 435 π.Χ., από χρυσό και ελεφαντόδοντο, ύψους περίπου 12 μέτρων. Ο Δίας καθόταν σε θρόνο μέσα στον ναό του, και λεγόταν ότι αν σηκωνόταν όρθιος που έσπαγε την οροφή. Μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη τον 4ο αιώνα μ.Χ., όπου καταστράφηκε από πυρκαγιά.

4. Ο ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο (Τουρκία) Ένας τεράστιος μαρμάρινος ναός, με περισσότερους από 120 κίονες, που ξαναχτίστηκε δύο φορές. Την πιο διάσημη καταστροφή του την προκάλεσε ο Ηρόστρατος το 356 π.Χ., που έβαλε φωτιά μόνο και μόνο για να μείνει το όνομά του στην ιστορία. Σήμερα σώζεται ένας κίονας.

5. Το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού (Τουρκία) Ο τάφος του Μαυσώλου, σατράπη της Καρίας, που ολοκλήρωσε η σύζυγος και η αδελφή της Αρτεμισίας γύρω στο 350 π.Χ. Το διακόσμησαν οι κορυφαίοι Έλληνες γλύπτες της εποχής και από το όνομά του προήλθε η λέξη «μαυσωλείο». Το γκρέμισαν σεισμοί και οι Ιωαννίτες ιππότες χρησιμοποίησαν τις πέτρες του για το κάστρο τους.

6. Ο Κολοσσός της Ρόδου (Ελλάδα) Χάλκινο άγαλμα του Ήλιου, ύψους περίπου 33 μέτρων, που έστησαν οι Ρόδιοι το 280 π.Χ. για να γιορτάσουν τη νίκη τους απέναντι στον Δημήτριο τον Πολιορκητή. Έζησε μόνο 54 χρόνια: ένας σεισμός το 226 π.Χ. το έριξε, και τα κομμάτια του έμειναν στο έδαφος για αιώνες, ώσπου πουλήθηκαν ως σκραπ.

7. Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας (Αίγυπτος) Ο πρώτος μεγάλος φάρος της ιστορίας, χτισμένος στο νησί Φάρος από τους Πτολεμαίους γύρω στα 280 π.Χ., με ύψος που εκτιμάται πάνω από 100 μέτρα. Άντεξε περισσότερο από όλα τα χαμένα θαύματα, μέχρι τους σεισμούς του 14ου αιώνα. Το όνομά του έγινε η λέξη «φάρος» σε δεκάδες γλώσσες.

Τα 7 νέα θαύματα του κόσμου

Η λίστα του 2007 προέκυψε από ψηφοφορία του ελβετικού ιδρύματος New7Wonders, στην οποία συμμετείχαν, σύμφωνα με τους διοργανωτές, πάνω από 100 εκατομμύρια ανθρώπους. Η UNESCO αποστασιοποιήθηκε από την πρωτοβουλία και η αξιοπιστία της ψηφοφορίας αμφισβητήθηκε, ορισμένες χώρες κινητοποίησαν μαζικά τους πολίτες τους. Παρ’ όλα αυτά, η λίστα καθιερώθηκε στη δημόσια συνείδηση.

1. Το Σινικό Τείχος (Κίνα) Όχι ένα τείχος αλλά ένα δίκτυο οχυρώσεων μήκους χιλιάδων χιλιομέτρων, που χτιζόταν από τον 7ο αιώνα π.Χ. μέχρι τη δυναστεία των Μινγκ (17ος αιώνας). Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην ιστορία.

2. Η Πέτρα (Ιορδανία) Η ροδόχρωμη πόλη των Ναβαταίων, λαξευμένη στους βράχους της ερήμου γύρω από τον 4ο αιώνα π.Χ. Ξεχάστηκε από τη Δύση για αιώνες, μέχρι που την «ξανανακάλυψε» ο Ελβετός εξερευνητής Γιόχαν Μπούρκχαρτ το 1812.

3. Το Κολοσσαίο (Ιταλία) Το μεγαλύτερο αμφιθέατρο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, εγκαινιασμένο το 80 μ.Χ. με χωρητικότητα 50.000 θεατών. Το όνομά του, ειρωνικά, πήρε από έναν κολοσσό του Νέρωνα που στεκόταν δίπλα του.

4. Το Τσίτσεν Ίτσα (Μεξικό) Η μεγάλη πόλη της Μάγιας στη χερσόνησο Γιουκατάν, με την πυραμίδα του Κουκουλκάν στο κέντρο της. Στις ισημερίες, το φως δημιουργεί στη σκάλα της τη σκιά ενός φιδιού που κατεβαίνει ένα αστρονομικό παιχνίδι 1.000 ετών.

5. Το Μάτσου Πίτσου (Περού) Η πόλη των Ίνκας στα 2.430 μέτρα, χτισμένη τον 15ο αιώνα και εγκαταλειμμένη έναν αιώνα αργότερα. Οι Ισπανοί κατακτητές δεν βρήκαν ποτέ, και έμεινε κρυμμένη στη ζούγκλα μέχρι το 1911.

6. Ο Ταζ Μαχάλ (Ινδία) Το πιο διάσημο μνημείο αγάπης στον κόσμο: το μαυσωλείο που έχτισε ο Μογγόλος αυτοκράτορας Σαχ Τζαχάν για τη σύζυγο του Μουμτάζ Μαχάλ, ανάμεσα στο 1632 και το 1653. Λευκό μάρμαρο, τέλεια συμμετρία .

7. Ο Χριστός Λυτρωτής (Βραζιλία) Το νεότερο θαύμα, ολοκληρωμένο το 1931 στην κορυφή του Κορκοβάδο, πάνω από το Ρίο ντε Τζανέιρο. Ύψος 30 μέτρα, άνοιγμα χεριών 28. Το σχεδίασε ο Βραζιλιάνος μηχανικός Έιτορ ντα Σίλβα Κόστα και το φιλοτέχνησε ο Γάλλος γλύπτης Πολ Λαντόφσκι.

Στη λίστα του 2007 οι Πυραμίδες της Γκίζας πήραν τιμητική θέση εκτός ψηφοφορίας, ως το μόνο αρχαίο θαύμα που σώζεται.

Τι αλλάζει ανάμεσα στις δύο λίστες

Η αρχαία λίστα είναι μεσογειακή: όλα τα θαύματα βρίσκονταν σε απόσταση λίγων εβδομάδων ταξιδιού από την Αλεξάνδρεια, γιατί τόσος ήταν ο γνωστός κόσμος. Η νέα απλώνεται σε τέσσερις ηπείρους. Η αρχαία τιμούσε κυρίως αγάλματα και ναούς έργα τέχνης και λατρείας. Η νέα τιμά πόλεις, τείχη και μνημεία που εκφράζουν ολόκληρους πολιτισμούς.

Και κάτι ακόμη: από τα αρχαία θαύματα έμεινε ένα. Από τα νέα, τα έξι είναι ήδη εκατοντάδων ή χιλιάδων χρόνων. Ίσως το πραγματικό θαύμα να μην είναι το χτίσιμο, αλλά η επιβίωση.