14 Σεπτεμβρίου 2001. Πριν από 25 χρόνια σώπασε ο Στέλιος Καζαντζίδης.

14 Σεπτεμβρίου 2001: Είκοσι πέντε χρόνια χωρίς τον Στέλιο Καζαντζίδη

Στις 14 Σεπτεμβρίου 2001, σε ηλικία 70 ετών, έφυγε από τη ζωή ο Στέλιος Καζαντζίδης, ύστερα από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο. Είκοσι πέντε χρόνια μετά, η φωνή του παραμένει το μέτρο σύγκρισης για ό,τι ονομάζουμε λαϊκό τραγούδι στην Ελλάδα.

Είχε γεννηθεί στις 29 Αυγούστου 1931 στη Νέα Ιωνία Αττικής, σε οικογένεια προσφύγων, η μητέρα του από τη Μικρά Ασία, ο πατέρας του Χαράλαμπος από την Ορντού του Πόντου. Ο πατέρας του, χτίστης στο επάγγελμα, οργανώθηκε στην Κατοχή στις τάξεις του ΕΛΑΣ και δολοφονήθηκε στις Σέρρες στα χρόνια του Εμφυλίου. Ο Στέλιος βγήκε στη δουλειά έφηβος, σε εργοστάσιο της Νέας Ιωνίας. Εκεί, σύμφωνα με την αφήγηση που τον συνόδευε σε όλη του τη ζωή, το αφεντικό του πρόσεξε τη φωνή του και του χάρισε μια κιθάρα.

Το καλοκαίρι του 1957 γνώρισε στο κέντρο «Πανόραμα» της Θεσσαλονίκης την Κυριακή Παπαδοπούλου, τη Μαρινέλλα και της πρότεινε να κατέβουν μαζί στην Αθήνα ως ντουέτο. Η οκταετία που ακολούθησε, από το 1957 ως το 1965, υπήρξε η πιο δημιουργική της καριέρας του. Ηχογράφησαν την «Καταχνιά» σε μουσική Χρήστου Λεοντή και στίχους Κώστα Βίρβου, γέμισαν κέντρα και πλατείες, έφτασαν ως το Carnegie Hall της Νέας Υόρκης. Χώρισαν το 1966 και τον επόμενο χρόνο έκαναν τις τελευταίες κοινές τους ηχογραφήσεις στη Philips.

Η επιτυχία όμως δεν μεταφραζόταν σε χρήματα. Την εποχή εκείνη οι τραγουδιστές πληρώνονταν εφάπαξ για κάθε δίσκο, χωρίς ποσοστά επί των πωλήσεων: για ηχογραφήσεις που έβγαλαν εκατομμύρια στις εταιρείες, ο ίδιος εισέπραξε ποσά γελοία. Η σύγκρουσή του με το σύστημα της δισκογραφίας ήταν από τους πρώτους σοβαρούς αγώνες για τα πνευματικά δικαιώματα των Ελλήνων ερμηνευτών.

Με τον Άκη Πάνου συνεργάστηκε σε μόλις έξι τραγούδια «Η ζωή μου όλη», «Οι μισοί καλοί», «Το θολωμένο μου μυαλό», «Άντε να περάσει η μέρα», «Μίσος», «Τα όνειρα που χτίζονται». Έξι κομμάτια που αρκούν για μια ολόκληρη δισκογραφία.

Στα χρόνια που ακολούθησαν αποσύρθηκε από τις ζωντανές εμφανίσεις και σώπασε δισκογραφικά. Επέστρεψε το 1987, ύστερα από δώδεκα χρόνια απουσίας, συνεργαζόμενος με νεότερους δημιουργούς: Τάκη Σούκο, Λευτέρη Χαψιάδη, Θανάση Πολυκανδριώτη, Αντώνη Βαρδή, Σώτια Τσώτου. Κύκνειο άσμα του ο δίσκος «Έρχονται χρόνια δύσκολα» τίτλος που ακούγεται σήμερα σαν πρόβλεψη.

Τη φωνή του θαύμασε ανοιχτά ο Μάνος Χατζιδάκις. Το κοινό όμως δεν χρειάστηκε ποτέ πιστοποιητικά: τον αναγνώρισε ως δικό του από την πρώτη στιγμή, γιατί τραγουδούσε τη μετανάστευση, τη φτώχεια, τον ξεριζωμό και τη μάνα με τρόπο που δεν άφηνε περιθώριο αμφιβολίας ότι τα είχε ζήσει.