Lancet Countdown 2026: η κλιματική αλλαγή απειλεί ολοένα περισσότερο την υγεία

Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική πρόκληση. Αποτελεί ήδη μια σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, με επιπτώσεις που γίνονται αισθητές μέσα από τη ζέστη, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Η νέα παγκόσμια έκθεση Lancet Countdown 2026, που παρουσιάστηκε στις 28 Οκτωβρίου, καταγράφει την επιτάχυνση αυτών των κινδύνων και ζητά να τεθεί η υγεία στο κέντρο της κλιματικής πολιτικής.

Τα στοιχεία πίσω από την ανησυχία

Η δέκατη ετήσια έκθεση συγκεντρώνει τη δουλειά 146 ειδικών από 71 συνεργαζόμενους φορείς και εξετάζει 54 δείκτες. Σύμφωνα με την ανάλυση, το 2023 η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες συνδέθηκε με περίπου 710.000 θανάτους παγκοσμίως, αριθμό-ρεκόρ για τον συγκεκριμένο δείκτη. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι περισσότερο από το 70% αυτής της επιβάρυνσης σχετίζεται με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.

Η εικόνα δεν περιορίζεται στους καύσωνες. Το 2025, η ακραία ξηρασία επηρέασε το 51,8% της παγκόσμιας χερσαίας έκτασης για τουλάχιστον έναν μήνα. Παράλληλα, οι μεταβολές στη θερμοκρασία και στις βροχοπτώσεις αυξάνουν σε αρκετές περιοχές τις συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση νοσημάτων από κουνούπια.

Η υγεία στην καθημερινή ζωή

Οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για ηλικιωμένους, μικρά παιδιά, εργαζομένους σε εξωτερικούς χώρους και ανθρώπους που δυσκολεύονται να προστατευτούν από την ακραία ζέστη. Η θερμική καταπόνηση επηρεάζει τον ύπνο, την εργασία και τη δυνατότητα ασφαλούς μετακίνησης, ενώ οι πλημμύρες και οι ξηρασίες μπορούν να επιβαρύνουν την πρόσβαση σε τρόφιμα και καθαρό νερό.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης τις οικονομικές απώλειες: για το 2025 υπολογίζει 573 δισεκατομμύρια δυνητικές ώρες εργασίας που χάθηκαν παγκοσμίως λόγω έκθεσης στη ζέστη. Πρόκειται για εκτίμηση που δείχνει πώς ένα πρόβλημα υγείας επηρεάζει ταυτόχρονα την παραγωγή, το εισόδημα και την κοινωνική ανισότητα.

Υπάρχουν και θετικά αποτελέσματα

Παρά τις ανησυχητικές τάσεις, οι ερευνητές καταγράφουν και οφέλη από πολιτικές καθαρότερης ενέργειας. Σε 70 χώρες όπου έχει μειωθεί η ατμοσφαιρική ρύπανση από ορυκτά καύσιμα, εκτιμάται ότι αποτρέπονται περίπου 323.000 θάνατοι ετησίως. Η πρόοδος αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί ακόμη για να αντισταθμίσει τη συνολική αύξηση των κινδύνων.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η προστασία του κλίματος και η προστασία της υγείας δεν αποτελούν δύο ξεχωριστές πολιτικές. Η καλύτερη ποιότητα αέρα, η προστασία από τη ζέστη και η προετοιμασία των συστημάτων υγείας μπορούν να προσφέρουν απτά οφέλη στους ανθρώπους σήμερα.

Διαβάστε την έκθεση Lancet Countdown 2026 και τη σύνοψη των βασικών δεικτών. Για το ευρύτερο πλαίσιο υπάρχει και η παρουσίαση της Le Monde. Στο SVOICE θα βρείτε ακόμη άρθρο για τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.