Νίκος Καββαδίας – ο ποιητής των ταξιδιών και της φυγής

Ο Νίκος Καββαδίας είναι από εκείνους τους ποιητές που δεν χρειάζονται «συστάσεις» σε όποιον έχει αγαπήσει τη θάλασσα, τη νοσταλγία και την αίσθηση πως η ζωή είναι πάντα λίγο εν πλω.

Η ποίησή του κουβαλά σταθερά μοτίβα φυγής, εξωτισμού και κοσμοπολιτισμού — έναν χάρτη από λιμάνια, ανθρώπους και σιωπές, με τη μυρωδιά του αλατιού πάνω στο χαρτί.

Γεννήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 1910 στο Νίκολσκ Ουσουρίσκι (Nikolsk-Ussuriysky). Ο πατέρας του, Χαρίλαος, είχε ρωσική υπηκοότητα και δραστηριότητα στο εμπόριο, ενώ η μητέρα του, Δωροθέα, ήταν κεφαλλονίτικης καταγωγής. Όταν ήταν τεσσάρων ετών η οικογένεια επέστρεψε στην Κεφαλονιά και το 1921 μετακόμισε στον Πειραιά, όπου ο Καββαδίας ολοκλήρωσε τις βασικές του σπουδές.

Το 1928 προσπάθησε να περάσει στην Ιατρική, όμως η σοβαρή ασθένεια του πατέρα του τον ανάγκασε να αφήσει τα σχέδια και να εργαστεί. Δούλεψε για λίγο σε ναυτικό γραφείο, κρατώντας λογιστικά, αλλά πολύ σύντομα η θάλασσα τον κέρδισε οριστικά: μετά τον θάνατο του πατέρα του, μπάρκαρε ναύτης σε φορτηγό πλοίο.

Στα ταξίδια του άρχισε να “γράφει” τον κόσμο όπως τον έβλεπε: λιμάνια και πρόσωπα, ναυτική ζωή, μοναξιά, πατρίδα, έρωτες που περνούν σαν φώτα στην προκυμαία. Τον Ιούνιο του 1933 κυκλοφόρησε την πρώτη του ποιητική συλλογή, το «Μαραμπού», σε περιορισμένα αντίτυπα και με έξοδα του ίδιου.

Το 1939 πήρε δίπλωμα ασυρματιστή (αν και αρχικά ήθελε να γίνει καπετάνιος). Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πήγε στρατιώτης στην Αλβανία, ενώ στα χρόνια της Κατοχής έμεινε στην Αθήνα χωρίς μπάρκο. Από το 1944 και μετά ταξίδευε αδιάκοπα ως ασυρματιστής σε πλοία, γυρίζοντας τον κόσμο.

Τον Ιανουάριο του 1947 εκδόθηκε η δεύτερη συλλογή του, το «Πούσι», ενώ ακολούθησαν επανεκδόσεις του «Μαραμπού». Το 1954 κυκλοφόρησε και η «Βάρδια», το μοναδικό πεζό έργο του.

Από το τελευταίο του ταξίδι επέστρεψε τον Δεκέμβριο του 1974 και ξεκίνησε προετοιμασίες για την τρίτη του συλλογή, όμως δεν πρόλαβε να τη δει τυπωμένη. Πέθανε ξαφνικά στις 10 Φεβρουαρίου 1975, από εγκεφαλικό επεισόδιο. Στην ατζέντα του βρέθηκαν λίγοι στίχοι που ήθελε να προτάξει στο «Τραβέρσο» — ένα μικρό, πικρό “υστερόγραφο” που έμεινε πίσω.

Τρία χρόνια αργότερα, ο Θάνος Μικρούτσικος μελοποίησε ποιήματά του στον εμβληματικό δίσκο «Σταυρός του Νότου», κάνοντας τον Καββαδία γνωστό σε ένα πολύ ευρύτερο κοινό. Κι έτσι, η ποίηση ενός ανθρώπου που έζησε με βαλίτσα και ασύρματο, συνέχισε να ταξιδεύει — αυτή τη φορά μέσα από τις φωνές και τα τραγούδια.

Με πληροφορίες από «Σαν Σήμερα».