Θέατρο Τέχνης: Η ιστορία του Καρόλου Κουν και του Υπογείου

Θέατρο Τέχνης: το Υπόγειο που άλλαξε το ελληνικό θέατρο
Ιδρύθηκε μέσα στην Κατοχή, χωρίς δική του στέγη, και έγινε ένας από τους πιο καθοριστικούς θεσμούς του νεότερου ελληνικού θεάτρου. Η ιστορία του Θεάτρου Τέχνης είναι η ιστορία του ανθρώπου που το έστησε, του Καρόλου Κουν.
Από την Κατοχή στο Υπόγειο
Το Θέατρο Τέχνης ιδρύθηκε το 1942 από τον Κάρολο Κουν, μέσα στη Γερμανική Κατοχή. Στα πρώτα χρόνια ο Κουν περιπλανιόταν από θέατρο σε θέατρο, χωρίς μόνιμη στέγη. Η στέγη ήρθε με το Υπόγειο του Ορφέα, όπου από τα μέσα της δεκαετίας του ’50 βρήκε χώρο να εφαρμόσει τα σχέδιά του με έναν νέο θίασο και νέους ηθοποιούς. Στο πλευρό του Θεάτρου λειτουργούσε από την αρχή και η Δραματική Σχολή, στην οποία στηρίχθηκε όλη η δουλειά του Κουν.
Αναζητώντας την ελληνικότητα
Ο Κουν ανήκε στη γενιά του ’30, που έψαξε την ελληνικότητα και την ελληνική παράδοση, όπως ο Ελύτης και ο Γκάτσος. Έδειξε αδυναμία στο λαϊκό θέατρο και στις παραστάσεις του πρωταγωνιστούσαν στοιχεία όπως ο Καραγκιόζης. Κοντά του δούλεψαν μερικοί από τους σπουδαιότερους εικαστικούς και σκηνογράφους: ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Γιάννης Μόραλης, ο Δημήτρης Μυταράς, ο Διονύσης Φωτόπουλος, ο Γιώργος Βακαλό και άλλοι.

Το 1962 οι «Όρνιθες» του Αριστοφάνη βραβεύτηκαν στο Παρίσι. Στα χρόνια που ακολούθησαν, μέχρι το 1965, το Θέατρο Τέχνης περιόδευσε σε μεγάλες πόλεις του εξωτερικού.
Στη διάρκεια της χούντας
Όταν πολλοί καλλιτέχνες έφυγαν από τη χώρα στα χρόνια της δικτατορίας, ο Κουν έμεινε και συνέχισε να δημιουργεί. Δεν εγκατέλειψε το πολιτικό θέατρο. Με τον Καραγκιόζη υπαινισσόταν έμμεσα τη δράση της χούντας, ενώ στον «Φιόρο του Λεβάντε» παρουσίασε ένα καθεστώς λογοκρισίας και ανελευθερίας.
| Έτος | Ορόσημο |
|---|---|
| 1942 | Ο Κάρολος Κουν ιδρύει το Θέατρο Τέχνης, μέσα στην Κατοχή |
| 1954 | Το Θέατρο εγκαθίσταται στο Υπόγειο του Ορφέα |
| 1962 | Βράβευση των «Ορνίθων» στο Παρίσι |
| 1967-1974 | Ο Κουν μένει στην Ελλάδα και συνεχίζει να δημιουργεί στη διάρκεια της χούντας |
| 1985 | Δεύτερη σκηνή στην οδό Φρυνίχου, στην Πλάκα |
| 2014 | Η Μαριάννα Κάλμπαρη αναλαμβάνει την καλλιτεχνική διεύθυνση, ως η πρώτη γυναίκα σε αυτή τη θέση |
Το Θέατρο Τέχνης λειτουργεί μέχρι σήμερα, ενώ η ιστορική συλλογή του, με κοστούμια, σκηνικά και αφίσες, έχει περάσει στη φροντίδα μιας πρωτοβουλίας για τη διάσωσή της και τη στέγασή της σε μουσείο στην Πλάκα.
Πηγές:
