Απολύσεις λόγω AI ή «AI-washing»;

Το τελευταίο διάστημα, όλο και περισσότερες εταιρείες ντύνουν τις απολύσεις τους με το πιο μοδάτο “κουστούμι”: την τεχνητή νοημοσύνη.

Το αφήγημα ακούγεται απλό: «βάλαμε AI, άρα χρειαζόμαστε λιγότερους ανθρώπους». Μόνο που, όπως δείχνει η συζήτηση που άνοιξε τις τελευταίες μέρες στα μεγάλα media, αυτό δεν είναι πάντα τόσο ξεκάθαρο.

Η έννοια «AI-washing» περιγράφει ακριβώς αυτό: περιπτώσεις όπου η AI παρουσιάζεται ως βασικός λόγος περικοπών, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να συνυπάρχουν άλλοι, πιο “γήινοι” παράγοντες — από υπερπροσλήψεις της πανδημίας μέχρι καθαρό cost cutting ή αναδιάρθρωση.

Τα νούμερα (εκεί που σταματάει η θεωρία και αρχίζει το “ωχ”)

Σύμφωνα με την Challenger, Gray & Christmas (η οποία καταγράφει επίσημες ανακοινώσεις απολύσεων στις ΗΠΑ), η AI αναφέρθηκε ως αιτία για 54.836 “ανακοινωμένα πλάνα” απολύσεων μέσα στο 2025.
Αυτό κουμπώνει και με το framing που εμφανίστηκε σε ρεπορτάζ ότι η AI “χρεώθηκε” πάνω από 50.000 απολύσεις την ίδια χρονιά.

Παραδείγματα από την επικαιρότητα

• Η Pinterest ανακοίνωσε περικοπές (έως ~15%) με ρητή κατεύθυνση ανακατανομής πόρων προς ρόλους και στρατηγική AI.
• Η Amazon προχώρησε σε 16.000 περικοπές εταιρικών θέσεων μέσα σε κύμα αναδιάρθρωσης, με το θέμα “efficiency/AI” να παίζει κεντρικά στη δημόσια συζήτηση γύρω από το γιατί και το πώς.

Γιατί κάποιοι είναι δύσπιστοι

Εδώ μπαίνει το ζουμί: η Forrester (μέσα από ρεπορτάζ/αναφορές που την επικαλούνται) υποστήριξε ότι πολλές εταιρείες που μιλάνε για “AI-related layoffs” δεν έχουν ακόμη ώριμες, δοκιμασμένες εφαρμογές AI έτοιμες να καλύψουν πρακτικά αυτούς τους ρόλους — άρα το “η AI φταίει” μπορεί να λειτουργεί και σαν επικοινωνιακό φύλλο συκής για καθαρά οικονομικά κίνητρα.

Και η Brookings Institution ερευνήτρια Molly Kinder το λέει ωμά: το να παρουσιάζεις τις απολύσεις ως “AI-driven” είναι ένα μήνυμα πολύ φιλικό προς τους επενδυτές — πιο εύπεπτο από το “η επιχείρηση ζορίζεται”.

Το συμπέρασμα (χωρίς ωραιοποίηση)

Η AI όντως αλλάζει δουλειές και ρόλους. Αλλά το αν “έκοψε” ήδη μαζικά θέσεις ή αν χρησιμοποιείται συχνά σαν βολική ταμπέλα για απολύσεις που θα γίνονταν έτσι κι αλλιώς, είναι κάτι που θέλει προσοχή, στοιχεία και… λίγη δυσπιστία. Γιατί αλλιώς, το “βάλαμε AI” γίνεται το νέο “φταίει ο ανάδρομος Ερμής”: εξηγεί τα πάντα, άρα στο τέλος δεν εξηγεί τίποτα.

Πηγές

• TechCrunch — “AI layoffs or ‘AI-washing’?” (1 Φεβρουαρίου 2026).
• Challenger, Gray & Christmas — Challenger Report (December 2025 / Year-End 2025) — αναφορά σε 54.836 “announced layoff plans” που αποδόθηκαν σε AI το 2025 (Ιανουάριος 2026, PDF).
• Reuters — “Pinterest cuts nearly 15% jobs, redirect resources to AI” (27 Ιανουαρίου 2026).
• Associated Press (AP) — “Some companies tie AI to layoffs, but the reality is more complicated” (2 Φεβρουαρίου 2026).
• Financial Times — Αναφορά/σχολιασμός στα στοιχεία της Challenger για AI-linked layoff plans (Ιανουάριος 2026).
• Forrester — ανακοίνωση/ανάλυση για την τάση “AI-led job disruption” και τον κίνδυνο υπεραπλουστεύσεων στο αφήγημα των απολύσεων (Ιανουάριος 2026).
• Brookings Institution — Molly Kinder (background για AI & εργασία/μηνύματα προς επενδυτές και εργασιακές επιπτώσεις).