Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη αρχίσει να χρησιμοποιείται σε νοσοκομεία και ιατρικές υπηρεσίες, όμως η εκπαίδευση του προσωπικού και οι κανόνες ασφάλειας δεν προχωρούν παντού με τον ίδιο ρυθμό. Με αυτό το δεδομένο, τα 53 κράτη μέλη της ευρωπαϊκής περιφέρειας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας υιοθέτησαν ομόφωνα έναν κοινό οδικό χάρτη για την τεχνητή νοημοσύνη στην υγεία, με χρονικό ορίζοντα το 2033.

Τι αποφασίστηκε στην Κοπεγχάγη

Η απόφαση ελήφθη στις 29 Οκτωβρίου 2026, κατά την 76η σύνοδο της Περιφερειακής Επιτροπής του ΠΟΥ για την Ευρώπη στην Κοπεγχάγη. Το πλαίσιο καλύπτει την περίοδο 2026–2033 και περιγράφει τέσσερις βασικές προτεραιότητες: σαφή διακυβέρνηση και ευθύνες, ηθικούς και νομικούς κανόνες, αξιόπιστα δεδομένα και ψηφιακές υποδομές, καθώς και εκπαίδευση και αξιολόγηση των εφαρμογών στην πράξη.

Η συμφωνία δεν σημαίνει ότι κάθε χώρα αποκτά αυτόματα τον ίδιο νόμο ή ότι κάθε εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης εγκρίνεται για ιατρική χρήση. Πρόκειται για κοινή κατεύθυνση πολιτικής, που πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες εθνικές επιλογές, ελέγχους και επενδύσεις.

Η τεχνολογία προχωρά γρηγορότερα από την κατάρτιση

Σύμφωνα με στοιχεία ετοιμότητας που παρουσίασε ο ΠΟΥ, σχεδόν δύο στα τρία κράτη της περιφέρειας χρησιμοποιούν ήδη τεχνητή νοημοσύνη στη διάγνωση, ενώ περίπου τα μισά χρησιμοποιούν συστήματα συνομιλιακής τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, μόλις ένα στα πέντε περιλαμβάνει σχετική εκπαίδευση στις σπουδές επαγγελματιών υγείας και περίπου ένα στα τέσσερα εκπαιδεύει το ήδη εργαζόμενο προσωπικό.

Το κενό αυτό έχει πρακτική σημασία. Ένα σύστημα μπορεί να βοηθά στον εντοπισμό ύποπτων ευρημάτων ή στη μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά χρειάζεται επαγγελματίες που γνωρίζουν πότε να το εμπιστεύονται, πότε να το αμφισβητούν και ποιος φέρει την ευθύνη για μια απόφαση. Η προστασία προσωπικών δεδομένων, η κυβερνοασφάλεια και η ποιότητα των πληροφοριών αποτελούν εξίσου κρίσιμα ζητήματα.

Τι αλλάζει για τον ασθενή

Ο στόχος είναι η τεχνολογία να λειτουργεί υποστηρικτικά προς τον γιατρό και όχι ως ανεξέλεγκτος αντικαταστάτης του. Οι εφαρμογές οφείλουν να αξιολογούνται ως προς την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και τη δίκαιη πρόσβαση. Ο ΠΟΥ προβλέπει ενδιάμεση αποτίμηση της προόδου το 2029.

Για το ευρύ κοινό, το μήνυμα είναι απλό: μια ψηφιακή απάντηση μπορεί να βοηθήσει στην ενημέρωση, αλλά δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Στο Svoice έχουμε γράψει και για το πώς οι οδηγίες δημόσιας υγείας γίνονται πρακτικές συνήθειες. Το αναλυτικό πλαίσιο του ΠΟΥ εξηγεί τις νέες προτεραιότητες.