David Byrne: το «Who Is the Sky?» περνά στο σινεμά σε 70mm με τον Brady Corbet

Ο David Byrne επιστρέφει σε ένα πεδίο όπου εδώ και δεκαετίες μοιάζει να παίζει με τους δικούς του κανόνες: το concert film. Η περιοδεία «Who Is the Sky?» μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη, με τον Brady Corbet, σκηνοθέτη του The Brutalist, πίσω από την κάμερα και με μια επιλογή που ταιριάζει απόλυτα στη φιλοδοξία του εγχειρήματος: γυρίσματα σε φιλμ 70mm.

Το νέο φιλμ καταγράφηκε σε πολλαπλές βραδιές στο Hippodrome Theatre της Βαλτιμόρης, την πόλη όπου μεγάλωσε ο Byrne. Το υλικό βρίσκεται ήδη στο στάδιο της μεταπαραγωγής, ενώ ημερομηνία κυκλοφορίας και λεπτομέρειες διανομής δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί. Η είδηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή δεν πρόκειται απλώς για μια κινηματογραφημένη συναυλία, αλλά για την επόμενη πράξη σε μια μακρά σχέση του Byrne με τη σκηνή, την εικόνα και τον κινηματογράφο.

Ο David Byrne ξαναβλέπει τη συναυλία σαν κινηματογραφικό έργο

Η παραγωγή του «Who Is the Sky?» έχει ήδη διανύσει περισσότερες από 150 εμφανίσεις σε τέσσερις ηπείρους από την έναρξή της τον Σεπτέμβριο του 2025. Στη σκηνή, 13 μουσικοί, τραγουδιστές και χορευτές κινούνται διαρκώς, χωρίς η παράσταση να χωρίζεται εύκολα σε «τραγούδι», «χορογραφία» και «εικόνα». Όλα λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύνολο, με το υλικό του ομώνυμου άλμπουμ να συναντά κομμάτια από την προσωπική πορεία του Byrne και κλασικά τραγούδια των Talking Heads.

Αυτή ακριβώς η κλίμακα οδήγησε τον Corbet στην επιλογή του 70mm. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσίευσαν το Pitchfork και άλλα διεθνή μουσικά μέσα, οι εμφανίσεις στη Βαλτιμόρη κινηματογραφήθηκαν σε 8-perf και 15-perf 70mm. Ο Byrne ανέφερε ότι αρχικά δεν είχε αντιληφθεί πόσο μεγάλη διαφορά θα έκανε το φορμά, μέχρι που είδε τα πρώτα καρέ και διαπίστωσε πόσο αποτελεσματικά αποδίδεται το μεγάλο οπτικό εύρος της παράστασης.

Από το «Stop Making Sense» στο «Who Is the Sky?»

Για οποιονδήποτε άλλο καλλιτέχνη, ένα φιλόδοξο concert film θα ήταν απλώς μια ενδιαφέρουσα προσθήκη στη δισκογραφική του περίοδο. Στην περίπτωση του Byrne όμως υπάρχει αναπόφευκτα μια βαριά —και λαμπρή— σκιά: το Stop Making Sense. Η ταινία του Jonathan Demme με τους Talking Heads, που κυκλοφόρησε το 1984 και επέστρεψε στις αίθουσες με αποκατεστημένη έκδοση το 2023, εξακολουθεί να θεωρείται σημείο αναφοράς για το πώς μια συναυλία μπορεί να μετατραπεί σε αυτόνομο κινηματογραφικό έργο.

Ακολούθησε το American Utopia, όπου ο Spike Lee μετέφερε στην οθόνη την ομώνυμη σκηνική παραγωγή του Byrne. Το νέο εγχείρημα λοιπόν δεν ξεκινά από λευκό χαρτί. Αντίθετα, μοιάζει να συνεχίζει μια ιδέα που τον απασχολεί σταθερά: πώς η μουσική αλλάζει όταν το σώμα, ο χώρος, η κίνηση και η κάμερα αποκτούν ίσο βάρος με τον ήχο.

Στο Svoice έχουμε δει πρόσφατα ακόμη μία ενδιαφέρουσα συνάντηση μουσικής και κινηματογράφου, με τον Paul Thomas Anderson να μεταφέρει τον Cameron Winter από το Carnegie Hall στη μεγάλη οθόνη. Η περίπτωση του Byrne, όμως, έχει διαφορετική κλίμακα: εδώ η ίδια η αρχιτεκτονική της παράστασης φαίνεται σχεδιασμένη για να προκαλέσει την κάμερα να βρει έναν νέο τρόπο να τη χωρέσει.

Γιατί τα 70mm έχουν σημασία

Το 70mm δεν είναι απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια για τους φίλους του φιλμ. Προσφέρει πολύ μεγαλύτερη επιφάνεια εικόνας από τα συνηθισμένα κινηματογραφικά φορμά και μπορεί να αποδώσει με εντυπωσιακή λεπτομέρεια μια σκηνή γεμάτη ταυτόχρονη δράση. Στην παράσταση του Byrne, όπου οι μουσικοί δεν μένουν καθηλωμένοι σε συγκεκριμένες θέσεις αλλά αποτελούν μέρος της χορογραφίας, αυτή η δυνατότητα έχει ουσιαστικό καλλιτεχνικό νόημα.

Ο Brady Corbet έχει ήδη δείξει με το The Brutalist ότι τον ενδιαφέρει η υλικότητα της κινηματογραφικής εικόνας και η μεγάλη κλίμακα. Η συνάντησή του με έναν καλλιτέχνη που εδώ και μισό αιώνα αρνείται να αντιμετωπίσει τη συναυλία ως απλή παράθεση τραγουδιών ακούγεται σχεδόν αυτονόητη — εκ των υστέρων, βέβαια. Και κάπου εκεί βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του νέου φιλμ: δεν επιχειρεί απλώς να διασώσει μια περιοδεία για το αρχείο, αλλά να τη μεταφράσει σε άλλη γλώσσα.

Προς το παρόν δεν υπάρχει ανακοινωμένη ημερομηνία πρεμιέρας. Το «Who Is the Sky?» βρίσκεται σε post-production και η περιοδεία συνεχίζεται μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου 2026, όταν ολοκληρώνεται στο Forest Hills Stadium της Νέας Υόρκης. Αν το αποτέλεσμα πλησιάσει έστω τη δημιουργική τόλμη της σκηνικής παραγωγής, τότε ο Byrne μπορεί να προσθέσει ακόμη ένα κεφάλαιο σε μια ιστορία όπου η συναυλία δεν τελειώνει όταν σβήνουν τα φώτα.

Φωτογραφία: David Byrne, Down The Rabbit Hole 2018 / Wikimedia Commons.