Αττίκ: ο ευπατρίδης του ελληνικού τραγουδιού και οι Μάντρες του

Έγραψε ταγκό, μπλουζ και ρομάντζες για έναν κόσμο καλλιτεχνών που ανέβαινε και έπεφτε, και έφτιαξε μια δική του σκηνή από σανίδες και μπογιά. Ο Κλέων Τριανταφύλλου, γνωστός ως Αττίκ, είναι ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς συνθέτες του ελαφρού τραγουδιού.

Από την Αίγυπτο στο Παρίσι

Γεννήθηκε το 1885, σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές στην Αθήνα, και μεγάλωσε στην Αίγυπτο, όπου πήρε τα πρώτα του μαθήματα μουσικής. Από το 1907 ως το 1930 έζησε στο Παρίσι. Στην ελληνική επιθεώρηση πρωτοεμφανίστηκε ως συνθέτης στα «Παναθήναια», όπου η μουσική του κρίθηκε ποιοτική αλλά δεν ταίριαζε στο ύφος του είδους. Βρήκε τον δρόμο του αλλού.

Οι Μάντρες

Το 1930 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και δημιούργησε τη «Μάντρα του Αττίκ», μια ομάδα καλλιτεχνών, τραγουδιστών και ερμηνευτών υπό τη διεύθυνσή του. Οι «Μάντρες» ήταν τρεις, στην ευρύτερη περιοχή της Κυψέλης και της οδού Αχαρνών. Ο ίδιος είχε περιγράψει την πρώτη ως «πολλές σανίδες, λίγη μπογιά και αρκετή πρωτοπορία»: ένα ξύλινο παράπηγμα με ζωγραφισμένα παράθυρα, ένα αληθινό παράθυρο που λειτουργούσε ως ταμείο, και γλάστρες στην είσοδο με φυτεμένα μακαρόνια.

Ένας κόσμος καλλιτεχνών

Τα τραγούδια του, όπως τα περιγράφει ο Άκης Σακελλαρίου, που παρουσίασε τον Αττίκ στο θέατρο, μιλούν για καλλιτέχνες που ξεκίνησαν, ανέβηκαν και έπεσαν, και ο Αττίκ τους ξαναβρίσκει στην πτώση τους. Η θεματολογία του είναι ερωτική και ταυτόχρονα καλλιτεχνική. Ανάμεσα στα τραγούδια του ξεχωρίζει η «Παπαρούνα», ένα ταγκό-μπλουζ του 1935, ενώ συνεργάστηκε και σε κινηματογραφικές ταινίες. Το 1944 εμφανίστηκε στα «Χειροκροτήματα» του Γιώργου Τζαβέλλα, που έκλεισε και την πορεία του.

Ο Αττίκ πέθανε στις 29 Αυγούστου 1944, λίγους μήνες πριν από την απελευθέρωση. Τα τραγούδια του, και η νοσταλγία για έναν κόσμο που έχει χαθεί, εξακολουθούν να συγκινούν, όπως φαίνεται και από τις θεατρικές παραστάσεις που τον έχουν επαναφέρει στη σκηνή.

Πηγές:

• Βικιπαίδεια, «Attik»
• Το Βήμα, «Ο Αττίκ όπως τον γνώρισα» (Δανάη Στρατηγοπούλου)
• Το Βήμα, «Άκης Σακελλαρίου: Ο Αττίκ γεννά βαθιά συναισθήματα»
• Μ. Σειραγάκης, «Η Μικρή Ιστορία της Επιθεώρησης», Πανεπιστήμιο Κρήτης
• Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Μουσικής, παρτιτούρα «Παπαρούνα»