Ο δίσκος που κυκλοφόρησε μέσα σε χάρτινη σακούλα

Στις 11 Νοεμβρίου 1968 κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες ο πρώτος κοινός δίσκος του Τζον Λένον και της Γιόκο Όνο, με τίτλο «Unfinished Music No. 1: Two Virgins». Οι περισσότεροι αγοραστές δεν είδαν ποτέ το εξώφυλλό του γιατί πουλήθηκε μέσα σε μια χάρτινη σακούλα.

Η ηχογράφηση είχε γίνει τον Μάιο του ίδιου χρόνου, σε μία μόνο ολονύχτια συνεδρία στη σοφίτα του σπιτιού του Λένον στο Γουέιμπριτζ. Ήταν η νύχτα που ξεκίνησε η σχέση των δύο η γυναίκα του Λένον βρισκόταν τότε διακοπές στην Ελλάδα. Το αποτέλεσμα δεν ήταν τραγούδια αλλά ηχητικό κολάζ: φωνές, πιάνο, κρουστά, μαγνητοταινίες γυρισμένες ανάποδα, τυχαίοι ήχοι. Είκοσι εννέα λεπτά πειραματισμού.

Το πρόβλημα δεν ήταν η μουσική. Ήταν το εξώφυλλο: μια φωτογραφία των δύο τους γυμνών, μπροστά και πίσω.

Η EMI αρνήθηκε. Ο πρόεδρός της Τζόζεφ Λόκγουντ δήλωσε ότι το λογότυπο της εταιρείας δεν πρόκειται να εμφανιστεί πουθενά πάνω στον δίσκο και ότι το εξώφυλλο δεν θα τυπωθεί σε δικά της εργοστάσια. Δέχτηκε μόνο να πιέσει το βινύλιο, έναντι της συνήθους αμοιβής. Στην Αμερική, η Capitol αρνήθηκε κι αυτή να το διακινήσει.

Τελικά τον δίσκο ανέλαβαν μικρότερες εταιρείες, και βρέθηκε η λύση: κυκλοφόρησε τυλιγμένος σε απλή καφέ σακούλα, με ένα στρογγυλό άνοιγμα από το οποίο φαίνονταν μόνο τα πρόσωπά τους. Υπάλληλοι της Apple κάθονταν ώρες ολόκληρες στα γραφεία βάζοντας τους δίσκους στα περιτυλίγματα με το χέρι.

Ο Λένον υπερασπίστηκε την επιλογή λιτά: τους φάνηκε φυσικό, είπε, αφού στην πραγματικότητα είμαστε όλοι γυμνοί. Στο εξώφυλλο μάλιστα τυπώθηκε και ένα χωρίο από τη Γένεση για τους δύο ανθρώπους που ήταν γυμνοί και δεν ντρέπονταν.

Οι αρχές δεν πείστηκαν. Τον Ιανουάριο του 1969 η αστυνομία κατάσχεσε 30.000 αντίτυπα στο Νιου Τζέρσεϊ ως άσεμνα. Αντίτυπα δεσμεύτηκαν και σε άλλες πολιτείες.

Εμπορικά ο δίσκος δεν πήγε πουθενά: έφτασε ως το Νο. 124 στην Αμερική με περίπου 25.000 αντίτυπα, ενώ στη Βρετανία τυπώθηκαν μόλις 5.000 και δεν μπήκε καν στα τσαρτ.

Πενήντα οκτώ χρόνια μετά, η μουσική του παραμένει δύσκολη ακόμη και για αφοσιωμένους ακροατές. Το περιτύλιγμα όμως έγινε σύμβολο και τα αντίτυπα που διατηρούν ακόμη τη χάρτινη σακούλα τους αξίζουν σήμερα πολλαπλάσια από όσα κόστιζαν.

Τι άλλο έγινε στις 11 Νοεμβρίου