Σταμάτης Κόκοτας: 4 χρόνια από τον θάνατό του

Σταμάτης Κόκοτας: Τέσσερα χρόνια χωρίς τη φωνή που έκανε τα τραγούδια εξομολόγηση

Τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, 1η Οκτωβρίου, από τον θάνατο του Σταμάτη Κόκοτα. Μια από τις πιο χαρακτηριστικές φωνές του ελληνικού τραγουδιού, ένας ερμηνευτής που συνεργάστηκε με κορυφαίους δημιουργούς και άφησε πίσω του τραγούδια που εξακολουθούν να περνούν από γενιά σε γενιά.

Ο Σταμάτης Κόκοτας έφυγε από τη ζωή την 1η Οκτωβρίου 2022. Με αφορμή τη σημερινή επέτειο, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει μια σπάνια τηλεοπτική εμφάνισή του από το 1988 στην εκπομπή «Πρόβα», όπου τραγουδά μαζί με τον γιο του, Δημήτρη Κόκοτα, ο οποίος τότε έκανε τα πρώτα του βήματα στο τραγούδι.

Από την Αθήνα στο Παρίσι και ξανά πίσω

Γεννημένος στην Αθήνα στις 23 Μαρτίου 1937, ο Σταμάτης Κόκοτας έδειξε από μικρός την κλίση του στη μουσική. Η καθοριστική στροφή στη ζωή του ήρθε όμως στο Παρίσι, όπου το 1961 διακρίθηκε σε διαγωνισμό ταλέντων. Εκεί γνώρισε τον Σταύρο Ξαρχάκο και τον Νίκο Γκάτσο, δύο ανθρώπους που έμελλε να παίξουν σημαντικό ρόλο στην πορεία του.

Ο ίδιος είχε αναφέρει ότι ο Ξαρχάκος ήταν εκείνος που τον παρότρυνε να επιστρέψει στην Ελλάδα και τον παρουσίασε στο ελληνικό κοινό, ανοίγοντας ουσιαστικά έναν νέο δρόμο στην καριέρα του. Από τη συνεργασία τους γεννήθηκε, μεταξύ άλλων, και ο δίσκος «Ένα μεσημέρι», σε στίχους Νίκου Γκάτσου.

Μια φωνή δίπλα στους μεγαλύτερους δημιουργούς

Η συνέχεια ήταν εντυπωσιακή. Ο Κόκοτας συνεργάστηκε με ορισμένους από τους σημαντικότερους συνθέτες και στιχουργούς του ελληνικού τραγουδιού: Μάνο Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Βασίλη Τσιτσάνη, Σταύρο Ξαρχάκο, Απόστολο Καλδάρα, Γιώργο Ζαμπέτα, Γιάννη Σπανό, Δήμο Μούτση, Γιώργο Χατζηνάσιο, Λευτέρη Παπαδόπουλο, Νίκο Γκάτσο και πολλούς ακόμη.

Η δισκογραφία του ξεπέρασε τα 70 άλμπουμ, ενώ η φωνή του συνδέθηκε με τραγούδια όπως τα «Όνειρο απατηλό», «Πες πως μ’ αντάμωσες», «Τα δάκρυά μου είναι καυτά», «Ένα φύλλο μαραμένο», «Στου Όθωνα τα χρόνια», «Ο τρελός» και φυσικά το «Γιε μου».

Δεν ήταν μόνο η ιδιαίτερη χροιά της φωνής του. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο έλεγε μια ιστορία μέσα από το τραγούδι: χωρίς περιττή θεατρικότητα, με μια εσωτερική ένταση που μπορούσε να κάνει έναν στίχο να ακούγεται σαν προσωπική εξομολόγηση.

Ο ίδιος είχε ταξιδέψει σχεδόν παντού όπου υπήρχε ελληνικό κοινό. Σε παλαιότερο αφιέρωμα της ΕΡΤ θυμόταν ότι είχε τραγουδήσει σε όλο τον κόσμο, διαπιστώνοντας πως οι Έλληνες της διασποράς γνώριζαν και άκουγαν τα τραγούδια του.

Η μεγάλη αγάπη για την ταχύτητα

Έξω από τη μουσική, ο Σταμάτης Κόκοτας είχε ακόμη ένα μεγάλο πάθος: τα αυτοκίνητα και την ταχύτητα.

Δεν περιορίστηκε μάλιστα στον ρόλο του συλλέκτη ή του λάτρη των γρήγορων αυτοκινήτων. Πήρε μέρος σε αγώνες, κέρδισε κύπελλα και μιλούσε ανοιχτά για την ένταση και το ρίσκο που έκρυβε αυτή η πλευρά της ζωής του.

Στενή ήταν και η σχέση του με τον Αριστοτέλη Ωνάση, έναν από τους μεγάλους θαυμαστές του. Αναμνήσεις φίλων και συνεργατών του στην ΕΡΤ κάνουν λόγο για την ιδιαίτερη αδυναμία που του είχε ο Ωνάσης, ενώ ο ίδιος ο Κόκοτας είχε αφηγηθεί περιστατικά από τη μεταξύ τους φιλία.

Και βέβαια υπήρχαν οι περίφημες φαβορίτες. Ένα χαρακτηριστικό της εμφάνισής του που έγινε τόσο αναγνωρίσιμο, ώστε τελικά μετατράπηκε σχεδόν σε προσωπικό του σήμα κατατεθέν.

Τα τραγούδια έμειναν

Ο Σταμάτης Κόκοτας ανήκει σε εκείνη τη γενιά ερμηνευτών που βρέθηκε σε μια εξαιρετικά δημιουργική περίοδο του ελληνικού τραγουδιού. Είχε την τύχη να συναντήσει σπουδαίους δημιουργούς· εκείνοι, όμως, είχαν και την τύχη να βρουν μια φωνή ικανή να δώσει στα τραγούδια τους ξεχωριστή ταυτότητα.

Το 2019, έπειτα από μεγάλη δισκογραφική αποχή, παρουσίασε νέα δουλειά με τίτλο «Όλα για μένα είσαι εσύ», δείχνοντας ότι η σχέση του με το τραγούδι παρέμενε ζωντανή μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατό του, αρκεί να ακουστούν οι πρώτες νότες από ένα «Όνειρο απατηλό» ή ένα «Πες πως μ’ αντάμωσες» για να επιστρέψει αμέσως εκείνη η φωνή.

Γιατί τελικά οι μεγάλοι ερμηνευτές έχουν ένα παράξενο προνόμιο: φεύγουν οι ίδιοι, αλλά η φωνή τους αρνείται πεισματικά να φύγει μαζί τους.