1 Οκτωβρίου 1982: Το πρώτο CD βγαίνει στην αγορά

1 Οκτωβρίου 1982: Η μέρα που η μουσική έγινε ψηφιακή

Την 1η Οκτωβρίου 1982 μπήκε στα ιαπωνικά καταστήματα μια συσκευή που έμοιαζε με κασετόφωνο αλλά δεν είχε ούτε κεφαλές ούτε ταινία. Λεγόταν Sony CDP-101 και ήταν ο πρώτος εμπορικός παίκτης compact disc στον κόσμο. Κόστιζε 168.000 γιεν – περίπου 730 δολάρια της εποχής.

Μαζί του κυκλοφόρησαν και οι πρώτοι δίσκοι: η CBS/Sony παρουσίασε περίπου πενήντα τίτλους, με κλασικές ηχογραφήσεις, ιαπωνική ποπ, τζαζ και διεθνές ροκ. Ο τίτλος που έμεινε στην ιστορία ως το πρώτο εμπορικό CD είναι το «52nd Street» του Μπίλι Τζόελ, που είχε πιεστεί τον Αύγουστο στο εργοστάσιο της Philips στο Ανόβερο.

Η διαδρομή ως εκεί ήταν μακριά. Η Sony είχε παρουσιάσει δημόσια οπτικό ψηφιακό δίσκο ήχου ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1976. Το 1979 Sony και Philips συγκρότησαν κοινή ομάδα μηχανικών για να σχεδιάσουν ένα ενιαίο πρότυπο και αυτή η συνεργασία, όχι η τεχνολογία καθαυτή, είναι ο λόγος που το CD επικράτησε. Οι δύο εταιρείες συμφώνησαν σε κοινές προδιαγραφές, ώστε οποιοσδήποτε δίσκος να παίζει σε οποιονδήποτε παίκτη. Το όνομα «compact disc» το έβαλε η Philips.

Μερικές λεπτομέρειες του σχεδιασμού είναι μικρά διαμάντια μηχανικής ιστορίας. Η διάμετρος του πρωτοτύπου της Philips ορίστηκε στα 11,5 εκατοστά  όση ακριβώς η διαγώνιος μιας κασέτας ήχου. Από τα δύο βασικά πατέντα του προτύπου, η κωδικοποίηση EFM ανήκει στην Philips και ο κώδικας διόρθωσης σφαλμάτων CIRC στη Sony. Και ο δίσκος δεν γυρίζει με σταθερή ταχύτητα: ξεκινά γύρω στις 500 στροφές στο εσωτερικό του και πέφτει περίπου στις 200 καθώς η δέσμη φτάνει προς την εξωτερική άκρη.

Στην Ευρώπη και την Αμερική το CD έφτασε λίγους μήνες αργότερα, στις αρχές του 1983. Η υποδοχή ήταν εκρηκτική. Μέσα σε μία δεκαετία το βινύλιο είχε σχεδόν εξαφανιστεί από τα ράφια και η κασέτα ακολούθησε. Η λογική της μουσικής άλλαξε: δεν υπήρχε πια πλευρά Α και πλευρά Β, δεν υπήρχε σκόνη ούτε φθορά από τη βελόνα, και ο ακροατής μπορούσε να πάει σε ένα κομμάτι πατώντας ένα κουμπί.

Σαράντα τέσσερα χρόνια μετά, το CD έχει υποχωρήσει μπροστά στο streaming και το βινύλιο έχει επιστρέψει δριμύτερο. Το ουσιαστικό όμως παραμένει: από εκείνη τη μέρα του 1982, η μουσική έπαψε να είναι αποτύπωμα σε υλικό και έγινε αριθμοί. Ό,τι ακούμε σήμερα από το κινητό μας ξεκίνησε σε εκείνο το ιαπωνικό ράφι.

Υπάρχει και μια ωραία σύμπτωση με τη σημερινή ημερομηνία: η 1η Οκτωβρίου είναι Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής, καθιερωμένη από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσικής το 1975 με πρωτοβουλία του βιολονίστα Γιεχούντι Μενουχίν. Επτά χρόνια πριν τον δίσκο που θα άλλαζε τον τρόπο με τον οποίο την ακούμε.

Τι άλλο έγινε την 1η Οκτωβρίου