Τι συμβαίνει όταν κοιμάσαι με μουσική

Πολλοί από εμάς βάζουμε ένα ήρεμο τραγούδι ή μια λίστα με χαλαρωτική μουσική πριν κλείσουμε τα μάτια. Βοηθά πραγματικά ή απλώς πιστεύουμε ότι βοηθά; Οι επιστήμονες έχουν συγκεντρώσει αρκετές μελέτες και η απάντηση έχει διαφορετικές πτυχές.

Νιώθουμε ότι κοιμόμαστε καλύτερα

Η πιο ολοκληρωμένη ανασκόπηση είναι της διεθνούς οργάνωσης Cochrane (2022). Συγκέντρωσε 13 μελέτες με 1.007 συμμετέχοντες που είχαν συμπτώματα αϋπνίας. Βρήκε αξιόπιστες ενδείξεις ότι η μουσική βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου όπως την περιγράφουν οι ίδιοι, με βάση ερωτηματολόγιο. Η βελτίωση ήταν περίπου όσο μία τυπική απόκλιση, δηλαδή αξιοσημείωτη. Καμία μελέτη δεν ανέφερε ανεπιθύμητες ενέργειες.

Ο λόγος που η βεβαιότητα χαρακτηρίζεται «μέτρια» είναι ότι οι συμμετέχοντες ήξεραν ποια θεραπεία ακολουθούσαν και οι περισσότερες μετρήσεις βασίζονταν σε αυτοαναφορά.

Τι δείχνουν οι αντικειμενικές μετρήσεις

Όταν οι ερευνητές εξέτασαν μετρήσεις με όργανα, όπως χρόνο που χρειάζεται να κοιμηθείς, συνολικός χρόνος ύπνου και διακοπές, η μουσική δεν φάνηκε να βελτιώνει τα αποτελέσματα σε σύγκριση με την απουσία παρέμβασης. Ήταν μόνο τρεις μελέτες με 136 συμμετέχοντες, οπότε χρειάζονται περισσότερα δεδομένα. Αυτό σημαίνει ότι η μουσική ίσως κάνει τον ύπνο να φαίνεται καλύτερος, αλλά δεν είναι σίγουρο ότι αλλάζει τη διάρκεια ή τη δομή του.

Μουσική ή οτιδήποτε χαλαρωτικό;

Σε μελέτη στην Ουγγαρία, 94 φοιτητές με προβλήματα ύπνου χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: μουσική, ηχητικό βιβλίο και ομάδα ελέγχου. Μόνο η ομάδα της μουσικής παρουσίασε σημαντική βελτίωση στην ποιότητα ύπνου. Οι άλλες δύο δεν βελτιώθηκαν σημαντικά.

Οι ερευνητές έχουν προτείνει διάφορες εξηγήσεις: χαλάρωση, απόσπαση της προσοχής από τις σκέψεις και προσδοκία (το φαινόμενο εικονικού φαρμάκου). Μια ανασκόπηση του 2020 προσθέτει ότι η συχνή και τακτική ακρόαση πριν τον ύπνο μπορεί να δημιουργήσει σύνδεση ανάμεσα στην ώρα του ύπνου και στην ηρεμία. Σε ορισμένες μελέτες, οι άνθρωποι με ήπια προβλήματα ύπνου έφτασαν σε φυσιολογικό επίπεδο μέσα σε τρεις εβδομάδες.

Τι σημαίνει όλο αυτό

Η μουσική πριν τον ύπνο φαίνεται ασφαλής και ευχάριστη επιλογή που μπορεί να σε βοηθήσει να χαλαρώσεις. Δεν είναι όμως θεραπεία για την αϋπνία. Αν έχεις επίμονα προβλήματα ύπνου, αξίζει να μιλήσεις με γιατρό.

Πηγές: